Tweespraak

Haalt België de hete communautaire hangijzers tijdig uit het Europese vuur?

België mocht onlangs de eerste Europese President leveren en kreeg daarenboven met een Europees Commissaris voor Handel één van de topposities in de commissie. Maar dat is niet alles. Vanaf de tweede helft van 2010 neemt ons land – samen met Spanje en Hongarije – het voorzitterschap van de EU waar. Analysten voorspellen een hete politieke zomer in België die het voorzitterschap mogelijks overschaduwt. Er is de discussie over het deficit van de begroting, het halen van de Lissabon-doelstelling en - last but not least - de communautaire perikelen. Wijzers peilde naar de uitgesproken meningen van Bart De Wever en Sven Gatz, twee politici die de hete communautaire hangijzers al jarenlang in de gaten houden...

Sven Gatz
Vlaams parlementslid
Fractieleider Open Vld

Sven Gatz

WIJZERS: In de tweede helft van 2010 neemt België het EU-voorzitterschap waar. Om dit niet te hypothekeren moet eerst een aantal communautaire obstakels uit de weg worden geruimd, met uiteraard de splitsing van BHV als voornaamste. Zal de werkgroep onder leiding van Jean-Luc Dehaene hierin slagen? Wat zijn de valkuilen?

Sven Gatz: "Of de onderhandelingen over de communautaire hangijzers zullen slagen of niet, zal in belangrijke mate afhangen of die onderhandelingen in alle discretie kunnen gevoerd worden. Het verleden toont aan dat wanneer de gesprekpartners allerhande publieke uitspraken doen, nog voor een akkoord al goed en wel beklonken is, het quasi onmogelijk is om in vertrouwen naar een consensus toe te werken. Jean-Luc Dehaene is een goed onderhandelaar, die een zeker vertrouwen geniet van de verschillende partners. Hij liet weten dat de gesprekken over de splitsing van BHV en de staatshervorming voor hem in alle luwte moeten en zullen gebeuren, waarmee alvast die valkuil kan vermeden worden. De splitsing van het kiesarrondissement BHV is een oude puzzel, waar zonder veel succes aan gewerkt wordt sinds het Egmontpact in 1977. De problemen zijn sindsdien in gronde dezelfde gebleven, terwijl verschillende belangenconflicten het nog complexer maken om tot een oplossing te komen."

WIJZERS: Indien er geen oplossing komt voor BHV en bij uitbreiding andere communautaire dossiers, komt het land volgens specialisten terecht in een politieke en institutionele impasse. Hoe kijkt u tegen die stelling aan? Wat is volgens u wel of net niet de mogelijke oplossing?

Sven Gatz: "Er is een reëel risico dat de politieke impasse zich verderzet – de vraag is of het nu nog erger kan. Raakt BHV gesplitst en onder welke voorwaarden? Hoever komt de beloofde staatshervorming van de grond? Het probleem BHV zet iedereen onder druk, omdat dit probleem het meest dringend een oplossing behoeft. Maar het is zeker niet ondenkbaar dat andere elementen, waaronder die uit de staatshervorming, zullen betrokken worden in het zoeken naar een afdoend akkoord tussen de verschillende partijen." "De gangmakers van staatshervormingen waren in het verleden de vraag om meer autonomie aan Vlaamse zijde, en de vraag om extra financiering aan Waalse en/of Franstalige zijde. Of deze motor in deze tijden van economische crisis even goed zal draaien, vooral nu de Franstaligen maar ook de Vlamingen tekorten hebben?"

WIJZERS: Wat zouden de gevolgen kunnen zijn i.k.v. het EU-voorzitterschap indien er zich geen oplossing voor de communautaire problemen aandient? Zijn er volgens u nog bedreigingen voor het Belgisch EU-voorzitterschap?

Sven Gatz: "Als de communautaire crisis premier Leterme alweer verlamt, zal dit het voorzitterschap van België zwaar hypothekeren. Omgekeerd kan dat voorzitterschap extra druk op alle onderhandelaars zetten om tot een akkoord te komen, in het belang van België, als stichter, kernland en voortrekker van de EU. Het is aan de wijsheid van de hoofdrolspelers om ervoor te zorgen dat het voorzitterschap van België een succes wordt, zowel in de EU – wiens belang we toch dienen te verdedigen – als in onze binnenlandse politiek, door een aantal knopen door te hakken of ze te ontwarren."

WIJZERS: Waarop moet het Belgisch voorzitterschap de nadruk leggen? Welke twee thema's, beleidsprioriteiten of actiepunten moeten absoluut naar voren worden geschoven tijdens dit voorzitterschap?

Sven Gatz: "Met deze economische crisis werden de zwaktes van de EU meer zichtbaar. Laten we er met het Belgische voorzitterschap alles aan doen om die aan te pakken. Het is van cruciaal belang dat op dit oude continent wordt ingezet op onderzoek en ontwikkeling. De enige manier om in deze geglobaliseerde wereld onze welvaart en vrijheden te behouden en te verbreden, is door een economische koploper te blijven. En dat in een samenwerking van alle lidstaten, die hun begrotings- en economische politiek op elkaar afstemmen. Dat blijft de grootste uitdaging voor het Belgische voorzitterschap. Mocht er nog wat energie mogelijk zijn, kan er verder gesleuteld worden aan de Europese integratie. Die is zeker en onvermijdelijk, maar vooral dringend nodig."

Gunter Joye

Bart De Wever
Vlaams parlementslid
Algemeen voorzitter N-VA

Bart De Wever

WIJZERS: In de tweede helft van 2010 neemt België het EU-voorzitterschap waar. Om dit niet te hypothekeren moet eerst een aantal communautaire obstakels uit de weg worden geruimd, met uiteraard de splitsing van BHV als voornaamste. Zal de werkgroep onder leiding van Jean-Luc Dehaene hierin slagen? Wat zijn de valkuilen?

Bart De Wever: "Eerst en vooral: ik hoop ten stelligste dat het EU-voorzitterschap van België een succes wordt en niet gehypothekeerd wordt door welke crisis dan ook. Wat mij betreft, zou BHV daar ook absoluut geen aanleiding toe mogen geven, als men in dit land eindelijk eens de grondwet leert te respecteren en het arrest van het Grondwettelijk Hof naleeft. Niet alleen naar de letter, maar ook naar de geest. Het valt echter te vrezen dat Jean-Luc Dehaene onder druk van de Franstaligen op zoek zal gaan naar een akkoord vol onzinnige koppelingen en toegevingen. In dat geval hangt alles af van (i) hoe ver de CD&V bereid is daarin te gaan en (ii) hoe sterk de rol van het FDF binnen de MR zal zijn."

WIJZERS: Indien er geen oplossing komt voor BHV en bij uitbreiding andere communautaire dossiers, komt het land volgens specialisten terecht in een politieke en institutionele impasse. Hoe kijkt u tegen die stelling aan? Wat is volgens u wel of net niet de mogelijke oplossing?

Bart De Wever: "Mijn standpunt is duidelijk: het wetsvoorstel, mede ondertekend door Europees president Van Rompuy, moet gewoon goedgekeurd worden in het parlement. Als een democratische meerderheid in het parlement een wet goedkeurt, wil ik nog wel eens zien dat de regering vervolgens zal weigeren die wet te ondertekenen. Dat zou een historisch feit zijn zonder voorgaande: de uitvoerende macht die weigert een democratisch gestemde wet van de wetgevende macht te bekrachtigen? Dan leven we echt in een bananenrepubliek. Hetzelfde geldt voor de idee dat we zonder een gesplitst BHV toch verkiezingen zouden organiseren, ook al zijn die ongrondwettelijk, om die dan vervolgens door het net verkozen parlement zelf geldig te laten verklaren. Een impasse kan vermeden worden indien men zich neerlegt bij de democratische spelregels."

WIJZERS: Wat zouden de gevolgen kunnen zijn i.k.v. het EU-voorzitterschap indien er zich geen oplossing voor de communautaire problemen aandient? Zijn er volgens u nog bedreigingen voor het Belgisch EU-voorzitterschap?

Bart De Wever: "Laat me eerst en vooral aanstippen dat de communautaire problemen over veel belangrijkere dingen gaan dan enkel BHV. Ik denk dan aan fiscale responsabilisering van de regio's, aan een grondige hervorming van de arbeidsmarkt, een sanering van de overheidsfinanciën e.d. Dat zijn de dossiers waar het in tijden van economische crisis écht toe doet. Maar het is nu al duidelijk dat de regering al deze plannen in de ijskast gestopt heeft, ook al zou CD&V en Yves Leterme op kop, nooit in een regering stappen zonder een grote staatshervorming. Als men vervolgens ook nog eens BHV kan vooruit wentelen in de tijd via een of ander juridisch truukje, dan ligt er niets het EU-voorzitterschap in de weg. In 2011 zal men dan wel naar de kiezer moeten met een karrenvracht vol gebroken beloftes."

WIJZERS: Waarop moet het Belgisch voorzitterschap de nadruk leggen? Welke twee thema's, beleidsprioriteiten of actiepunten moeten absoluut naar voren worden geschoven tijdens dit voorzitterschap?

Bart De Wever: "Met de inwerkingtreding van het verdrag van Lissabon is Europa in een nieuwe fase beland. We zullen moeten zien hoe dat verdrag de werking van de Unie concreet zal beïnvloeden. De draagwijdte van sommige bepalingen is nog onvoldoende gekend. Het verdrag van Lissabon, hoewel niet perfect, is er gekomen om de Unie democratischer en slagvaardiger te maken. Het is nu de tijd om dat in de praktijk om te zetten. Het Belgisch voorzitterschap, als onderdeel van het triovoorzitterschap met Spanje en Hongarije, zal op dat vlak de lijnen kunnen uitzetten. Daarnaast blijven er thema's die door elk voorzitterschap ter harte moeten worden genomen. Zo zal op het vlak van asiel- en migratie voor de volgende vijf jaar een vervolg moeten worden gegeven aan het huidige Europese beleid onder de vorm van het programma van Stockholm. Maar dan zal toch uit een ander vaatje moeten getapt worden dan wat men vandaag in België doet."

Gunter Joye

Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in volgende artikels: