Streekwijzer

Brasschaat: Het Antwerpse Versailles

De noordrand van Antwerpen ligt bezaaid met residentiële en erg bosrijke gemeenten. Met zijn meer dan 500 hectare park- en natuurdomeinen, spant Brasschaat zowat de groene kroon in de regio. Niets voor niets wordt Brasschaat, vanwege zijn riante (villa)parken en statige dreven, ook wel eens 'het Antwerpse Versailles' genoemd.

Een flatterende vergelijking die niet eens zo vergezocht is! In feite is het huidige Brasschaat een aaneenschakeling van prachtige landgoeden en kasteeldomeinen, zoals het 17de eeuwse Kasteel van Brasschaet, Hof De Mik of het kasteeldomein Torenhof, om er drie te noemen. Vandaag resideren nog steeds tal van adellijke families in de parkgemeente. Ze zorgden er mee voor dat het uitgesproken open en groene karakter van de streek al die tijd prima bewaard bleef. Brasschaat is een heus paradijs voor wandelaars, fietsers en andere natuurliefhebbers. Met het Gemeentepark (147 ha), de gemeentedomeinen De Mik (25 ha) en Kattekensberg (11 ha), het wouddomein Peerdsbos (149 ha) op de grens met Schoten en Merksem, en de staatsbossen De Inslag en De Uitlegger, telt de gemeente liefst zes toegankelijke bosgebieden op haar grondgebied.

Golempad zet aan tot bezinning

In september werd een gloednieuwe wandelroute geopend in Parkdomein De Mik: het Golempad. Een bijzondere ervaring, want het pad werd ontworpen rond een kunstwerk van Koen Vanmechelen: de Golem. Deze figuur stamt uit de Jiddische legendes en treedt op als een vertrouwenspersoon, een vriendelijke reus aan wie hersenspinsels, gedachten van hoop en verlies, gedichten,... kunnen worden toevertrouwd. De Golem is symbool voor de helende kracht die alle mensen met nood aan zingeving kan samenbrengen en verbinden. Het rolstoelvriendelijk wandelpad, dat je langs kleine, idyllische plekjes leidt, heeft als doel een rustpunt te vormen. Een plek om zich even te bezinnen en de hectische wereld achter zich te laten. Een plek ook voor poëzie, muziek, kunst, educatieve wandelingen. Kortom, een sprookjesachtig eiland van zingeving.

Evenveel laanbomen als inwoners

Maar ook elders in Brasschaat overheerst het groene karakter. Vanuit de lucht lijkt de gemeente wel één groot bos."Op een luchtfoto kan je de gemeentegrens bijzonder goed onderscheiden. Brasschaat telt ongeveer evenveel laanbomen als inwoners, zo'n 37.000", zegt Myriam Van Honsté, schepen van ruimtelijke ordening, huisvesting en mobiliteit in het Brasschaatse gemeentebestuur. "Wij houden de bouwkavels in onze gemeente in bepaalde wijken zoals Vriesdonk zo groot mogelijk (minimum 5.000 m²) om versnippering maximaal tegen te gaan en het groene karakter te bewaren."

Scholengemeente

Niet enkel qua leefomgeving, maar ook op het vlak van voorzieningen, dienstverlening en algemeen welzijn scheert Brasschaat hoge toppen. In november 2006 won de Noord-Antwerpse gemeente in China nog de LivCom-Award voor de meest leefbare gemeente in de wereld. Naast een gespecialiseerde ziekenhuiscampus (Klina), beschikt Brasschaat over een erg uitgebreid en vermaard scholenaanbod. Brasschaat telt liefst 14 kleuterscholen, 16 lagere scholen, 5 secundaire scholen en 2 scholen in het buitengewoon onderwijs. Allen samen goed voor meer dan 10.000 leerlingen uit de verre omgeving, die dagelijks de verschillende onderwijsnetten bezoeken. Zoals het GIBO, het bekende Sint-Michielscollege in de wijk Vriesdonk, of de openluchtschool Sint-Lutgardis.

Gerenoveerd bankgebouw

De Gemeentelijke Academie voor Beeldende Kunsten is sinds 1 september 2006 gevestigd in de voormalige hoofdzetel van de verzekeringsmaatschappij Antverpia en de Bank van Sint-Mariaburg. Het prachtig gerenoveerde gebouw bevindt zich aan het kruispunt van de Sint-Antoniuslei met de Boskapellei. De academie voor Beeldende Kunsten en de academie voor Muziek en Woord hebben allebei een zeer hoogwaardig en veelzijdig aanbod wat gewaardeerd wordt door de meer dan 1.900 leerlingen die er les volgen.

Kinderboerderij

Ook na de schooluren is er heel wat bekijks voor kinderen. Zo kan je in het domein De Mik, aan de grens met Sint-Job-in-'t-Goor, een bezoek brengen aan de kinderboerderij Mikerf. Je kan er van dichtbij kennismaken met koeien, paarden, schapen, geitjes, kippen en nog tal van andere erfdieren. Verder vind je er een boomgaard, een knuffelweide, een konijnenperk, akkers, een moestuin, een weerstation, wandelpaden, een cafetaria, een picknickwei, e.d. De toegang tot de kinderboerderij is gratis (meer info: www.kinderboerderijmikerf.be).

Sprookjespad

Tevens loopt er doorheen het kasteeldomein De Mik, met zijn Engelse tuin en arboretum, een boeiend 'sprookjespad' voor kinderen van vier tot zeven jaar. Ervaren vertelsters wandelen met de kinderen vanaf de kinderboerderij door het park en rond de vijver naar de torenpoort. Eerbied voor en kennismaking met de natuur staan hierbij centraal.

En dan is er natuurlijk nog restaurant De Melkerij in het Peerdsbos, een populaire ontmoetingsplaats voor jong en oud, met een gastronomische keuken en indrukwekkende speeltuin. Andere avontuurlijk speelplekken voor de kids vind je in aan het hertenpark (toegang via Hemeldreef) en aan 't Boothuisje (met roeivijver) in het gemeentepark, en aan de Kattekensberg en Het Torenbos (met hoogteparcours) aan het Provinciaal Sportvormingscentrum Peerdsbos.

Triathlon Vlaanderen

Brasschaat is een gemeente met een rijke sporttraditie. Niet toevallig werd het sportstadion in het gemeentepark genoemd naar Louis De Winter, de 'vader' van het Antwerpse Sportpaleis. Het gemeentepark is tevens de thuisbasis van KHC Dragons, een topclub in de Belgische hockeycompetitie, en de baseball en sofball club 'Brasschaat Braves'. Brasschaat fungeert ook al meer dan 25 jaar als uniek decor voor de Triathlon Vlaanderen. Topatleten van over heel de wereld verzamelden zich eind juni in en rond het Park van Brasschaat voor 2,5 kilometer zwemmen, 80 kilometer fietsen en 20 kilometer lopen. Vanaf 2010 gaat de organisatie door met een wedstrijd over de olympische afstand (1.500 meter zwemmen, 40 km fietsen en 10 km lopen).

Oase van sport

Voor alle duidelijkheid: deelnemers aan de triathlon van Brasschaat duiken in het water van de E10-plas, niet in het nieuwe zwembad Sportoase aan de Elshoutbaan. Brasschaat deelt dit prachtige zwemcomplex met buurgemeente Schoten. Het werd een drietal jaar terug officieel geopend in aanwezigheid van Frederik Deburghgraeve, olympisch kampioen over de 100 meter schoolslag in Atlanta 1996. Sportoase Elshout is het meest veelzijdige en attractieve zwembad in de wijde regio met naast een groot sport- en wedstrijdbad van 25 op 25 meter, ook een uitgebreid recreatiegedeelte met glijbanen, een peuter- en kleuterzone, relaxruimte en aparte zones afgestemd op de verschillende leeftijden. Op 4.000 m² is een brede waaier van sport- en ontspanningsmogelijkheden samengebracht, waaronder een fitnessruimte.

Tom Van Caelenberge

Voor meer info over alle bezienswaardigheden en evenementen in Brasschaat, kan je terecht bij het gemeenteloket voor toerisme: Bredabaan 407

tel. 03 650 03 00
fax 03 650 03 00
toerisme@brasschaat.be
www.brasschaat.be

Lees ook: Sint-Mariaburg, een aparte leefgemeenschap

Een rijk militair verleden

Brasschaat heeft een rijk militair verleden waar nu nog altijd sporen van te zien zijn: de antitankgracht, het Fort van Brasschaat, het Kamp van Brasschaat, het Klein en het Groot Schietveld, de vele bunkers...

Rond 1912 werden in het noorden van de gemeente het Fort van Brasschaat en de Schans van Driehoek gebouwd, als onderdeel van de Stelling van Antwerpen. Het fort werd later verbonden met de buurforten in Kapellen en 's-Gravenwezel door de Antitankgracht.

Vele van deze dingen hebben tegenwoordig een andere functie gekregen. Het Fort van Brasschaat is een overwinteringplaats voor vele soorten vleermuizen. Met meer dan 700 overwinterende vleermuizen behoort het tot de 'topdrie' van de beste vleermuizenforten in Vlaanderen.

Brasschaat huisvest eveneens het eerste militaire vliegveld van België, aangelegd in 1911, ook wel bekend als Brasschaat- Polygoon. Tussen de twee wereldoorlogen werd het terrein voornamelijk gebruikt voor oefeningen. Na de Tweede Wereldoorlog werd het de thuisbasis van de vliegschool en een observatiesquadron. In mei 2006 werd, na vele reorganisaties, Brasschaat als militair vliegveld opgeheven.

Legerkazerne wordt kmo-zone

In de Brasschaatse wijk Mariater- Heide wordt een deel van de voormalige Lt. Coppenskazerne en het aanpalende terrein momenteel omgevormd tot een kmo-zone. Het gerenoveerde gebouw biedt in totaal 10.000 m2 kantoorruimte.

De oude loodsen maken plaats voor een nieuwbouw van 21.000 m2. Het project is een publiek-private samenwerking (PPS) tussen de gemeente Brasschaat en Groep Van Roey, en werd mogelijk gemaakt met de steun van toenmalig Vlaams minister van ruimtelijke ordening Dirk Van Mechelen.

Intussen namen de eerste diensten (belastingen, douane) al hun intrek in de Lt. Coppenskazerne. Brasschaat had nog geen bedrijventerrein, waardoor heel wat bedrijven en arbeidsplaatsen wegvloeiden uit de gemeente. De nieuwe kmo-zone roept deze vlucht nu een halt toe!