Spelen met plantsoorten

Een belangrijke basis om de tuin een mooi wintersilhouet te geven, begint bij de aanplanting van hagen. Deze hoeven zelfs niet groen te blijven in de winter, een beukenhaag kan met zijn bruine, verdorde bladeren die nog aan de plant blijven hangen, een gestructureerde vorm geven aan het tuinontwerp. De hagen kunnen een bepaald lijnenspel vormen, een plantvak omkaderen, coulissen creëren of een object op zich vormen (topiary).

Al deze mogelijkheden kunnen gecombineerd worden, of er kan gespeeld worden met verschillende plantsoorten. Zo is er de keuze tussen bijvoorbeeld buxus, beuk, haagbeuk, tal van varianten op laurierkers, maar ook bamboe, of ook nog conifeersoorten zoals Taxus en Thuja.

Houtachtige winterbloeiers

Het is een ware uitdaging om gebruik te maken van typische winterbeplanting, de keuze is schaarser dan in het voorjaar, maar daarom juist veel unieker. Ze bloeien effectief in hartje winter en geven de winterse tuin, een kleurrijke toets. Winterbloeiers worden omschreven als planten die bloeien tussen 1 november en 1 april.

Onze winters zijn zacht en wisselvallig, waardoor bij vorst de knoppen gesloten blijven, maar wanneer de temperatuur stijgt, ontluiken ze. Als het zachte weer aanhoudt, bloeien de plantjes door. Zoniet wordt de bloei onderbroken en later hervat. Winterbloeiers hebben niet de grote, opvallende bloemen van de lente-en zomerbloeiers, maar ze bloeien langer, zijn meer gespreid in de tijd en meestal hebben ze een fijne geur.

Het loont de moeite een aantal bekende houtachtigen aan bod te laten komen. Zij laten zich immers in deze periode van hun beste kant zien. Een heel aantal esdoorns bijvoorbeeld starten in maart al met bloeien, zoals de Amerikaanse rode esdoorn, de zilveresdoorn en de vederesdoorn.

Ideale tuinpartner

Nog een aantal zeer vroege vogels zijn de hazelaars. De gewone hazelaar, maar ook de toverhazelaar (hamamelis), die in veel variëteiten te verkrijgen is, waarbij de bloemen uit rode, oranje tot gele toefjes kunnen bestaan. Deze heerlijk geurende planten worden het best niet gesnoeid, er zijn een heel aantal variëteiten die kleiner en dus geschikt zijn om in tuinen aan te planten. Ze zijn de ideale tuinpartner voor in de winter en bovendien 100% winterhard.

Andere typische winterbloeiers zijn de met gele bloemen overladen forsythia en winterjasmijn. De winterjasmijn bloeit gemiddeld van november tot het einde van de winter op zijn groene, kale takken en is een weinig eisende plant.

Planten voor de wintertuin

Winterzoet (Chimonanthus Praecox) is een prachtige sierstruik die reeds in februari of maart bloeit, en soms na warme, droge zomers ook in januari. De bloemen zijn aangenaam en sterk zoet geurend.

Een andere waardevolle winterbloeier is de inheemse, gele kornoelje (Cornus Mas), de enige van alle kornoeljes die de anderen overtreft en reeds in maart gele bloemen heeft met een doordringende, kruidige geur. Deze plant is bovendien bijzonder geschikt voor heggen en gemengde hagen.

Bij de meeste winterbloeiers zitten de bloemetjes rechtstreeks op de kale takken, vóór de bladvorming dus. Een plant die echter zijn donkergroene blad het hele jaar blijft behouden is de rhododendron. Een verscheiden kleurenpallet onder de variëteiten zorgt ervoor dat de rhododendron een waaier aan mogelijkheden te bieden heeft.

Onder de vaste planten is de meest beruchte plant de helleborus of nieskruid. De varianten hebben een breed kleurengamma: van zuiver wit, tot groenwit, roze tot purper. Ook de vorm van de bloemetjes gaan van dubbelbloemig, gevlekt, gerafeld tot gegolfd. Deze bodembedekker komt elk jaar terug in steeds forsere pollen, zodat de bladeren de bodem bedekken met een dik groen tapijt. Nog een fijn bodembedekkertje dat eveneens zijn blaadjes het hele jaar door behoudt, is de maagdenpalm. Deze plant is met paarsblauwe en witte bloemetjes te verkrijgen.

Niet-groene vormelementen

Wanneer de tuin te klein is of er geen plaats is voor beplanting in volle grond, kunnen plantenbakken de structuur van de wintergroene beplanting en hagen overnemen. De vormgeving kan naar wens worden aangepast en er kan een combinatie gemaakt worden van verschillende plantjes in één plantenbak.

Naast de houtachtige gewassen zijn er namelijk een hele reeks bol- en knolgewassen die in de winter en in het vroege voorjaar naar boven komen, zoals tijloos, anemoon, krokus, cyclaam, iris, narcis, sneeuwklokje en hyacint. In de zomer kan er volop genoten worden van de zomerbloeiers, wanneer deze dan aan hun rustperiode toe zijn, komen de bollen en knollen in de plaats. Op die manier is er het hele jaar door, kleur en afwisseling.