10 jaar Wijzers, 10 jaar ruimte voor ideeën... en realisaties

Museum aan de Stroom

In 1998, 10 jaar geleden – kan het mooier – begonnen de voorbereidingen van een nieuw stedelijk historisch museum. Oorspronkelijk zou dit in het Museum Vleeshuis komen, maar omdat er geen consensus was over de noodzakelijke architecturale ingrepen werden de renovatieplannen afgewezen.

In 1998 beslist het college van burgemeester en schepenen van Antwerpen dat er op het Eilandje een nieuw museum voor stad, haven en scheepvaart zal komen. De naam 'Museum aan de Stroom' (MAS) valt voor het eerst.

Eilandje, scharnierplek

De locatie van het Eilandje is niet toevallig gekozen. Het MAS wil inzicht in stedelijkheid tot stand brengen. Het profileert zich zowel door zijn architectuur als door zijn werking. In zijn stedelijke context is het MAS een platform waar de stad, de mensen, de stroom en de haven elkaar ontmoeten. En dat kan allemaal perfect op het Eilandje, een scharnierplek en een plaats die stad en haven met elkaar verbindt.

Het MAS is dan ook zoveel meer dan een museum. Het wordt ook een baken, dat zorg draagt voor zijn brede omgeving. Niet toevallig verwijst het in 2000 winnende ontwerp 'het Stapelhuis' van Neutelings Riedijk Architecten naar de pakhuizen van vroeger. Het is een heldere vertaling van de stedenbouwkundige visie op de Hanzestedenplaats en op het Eilandje in het algemeen. Het benadrukt de scharnierfunctie van de plek.

Duit in het zakje

De komst van het MAS was dan ook de katalysator voor de stadsvernieuwing op het Eilandje. Net zoals in Londen of Barcelona is de oude havenbuurt een modern stadsdeel geworden waar het goed toeven is. Tegelijk met de bouw van het museum en de aanleg van het plein werd ook de directe omgeving onder handen genomen. De Godefriduskaai en de Sint-Aldegondiskaai zijn inmiddels gerestyled. Het opgekuiste Felix-pakhuis is de thuisbasis voor het stadsarchief. En het Bonapartedok wordt omgetoverd tot een fraai museumdok.

De Vlaamse Regering deed met een investering van 60 miljoen euro meer dan een duit in het zakje voor het inmiddels bijna afgewerkte MAS. In 2009 zal het zijn eerste bezoeker ontvangen. Wijzers bracht u meermaals op de hoogte, cf. jaargang 2004 nr. 2, jaargang 2005 nr. 4 en jaargang 2006 nr. 3.

Philippe Heyvaert