Tot 1900 was Vorselaar nog een stille, landelijke gemeente die hoofdzakelijk leefde van landbouw. De arme Kempische heidegrond vergde zware inspanningen van de dorpelingen. De kleine huisjes getuigden van een weinig weelderige toestand. Dit heeft wellicht de sterke, doorzettende karakters gevormd, zo typisch voor een kempenaar. Nadien deed de diamantnijverheid haar intrede en bracht flink wat duiten in het zakje tijdens de bloeiperiode. De laatste 20 jaar werd Vorselaar toenemend een woondorp in de schaduw van de grote school. Van sterke karakters gesproken, hieruit komen vaak goede sportlui voort. Vorselaar mag Gouden Schoen Lucien Olieslaegers en wereldkampioenen Ward Sels, Daniël Willems en Paul Herrijgers tot haar inwoners rekenen, om er maar enkele te noemen. De recentste ambassadeur van Vorselaar is ongetwijfeld veldrijder en voormalig wereldkampioen Bart Wellens.

Buiten ravotten

"Ik ben grootgebracht in een groen, verkeersarm stukje Vorselaar. Ik heb daar een onbezorgde jeugd gehad. Op straat spelen en kampen bouwen in de bossen behoorden toen nog tot de dagelijkse bezigheden. Ik ravotte veel buiten met de kinderen uit de buurt en we werden aangemoedigd door de geburen als we weer eens 'Tour de France' speelden.

Maar ik werd wel redelijk kort gehouden door mijn ouders. Ik moest na school eerst mijn huiswerk maken en moest dicht bij huis blijven. Zo mocht ik bijvoorbeeld niet verder komen dan het sportcentrum. Alles wat zuidelijker lag was naar mijn kindernormen toen 'ver weg'. Daardoor is Vorselaar naar mijn gevoel jaren opgesplitst geweest in twee delen, alles wat boven de sporthal lag en waar ik woonde, en de 'verboden' gebieden daaronder waar de nieuwe woonwijken werden opgetrokken.

Ik ben er ook naar de gemeentelijke jongensschool geweest. Het is pas tijdens de turnlessen in de dreef dat ik voor het eerst het kasteel heb gezien en de veertien kapellekens, of toch voorzover ik me herinner. De school is ook de plaats waar ik heb leren voetballen."

Bart Wellens "Ik heb een onbezorgde jeugd gehad in Vorselaar. De geburen moedigden ons altijd aan als we weer eens 'Tour de France' speelden."

Ik ben nog lid geweest van de voetbalvereniging 'Ons Genoegen Vorselaar'. Ik was 'gene grote' en dus altijd bij de kleinsten op het veld. Maar ik was rap en had van niemand schrik, dus ik trok mij goed uit de slag. Dat is nog goed van pas gekomen in mijn veldritcarrière."

Samenhorigheid

Vorselaar is historisch een gemeente waar het samenhorigheidsgevoel van de buurten uitgesproken sterk aanwezig was. Vroeger uitte zich dat in processies, kermissen, het 'buurten' op straat en het groeperen in talrijke verenigingen. Bij bijzondere gebeurtenissen schoot er meteen een groepering in gang om een stoet op te richten voor de gevierde.

Eigenlijk is er niet veel veranderd. Er zijn nog altijd 100 verenigingen actief en de laatste stoet – in casu voor een honderdjarige – is niet eens zo lang geleden. Ook Bart Wellens viel al eens de eer van een stoet te beurt. "De mensen hier zijn ongelooflijk. Dat is de hoofdreden waarom ik nooit uit Vorselaar weg wil. Ze leven zo met je mee. De manier waarop ik door het dorp ontvangen word wanneer ik een belangrijke prestatie neerzet, is onvoorstelbaar. Zelfs de schoolkinderen worden soms opgetrommeld om mij te verwelkomen en ze glunderen dan van trots. Dat is genieten!

Feestcomité

Bart Wellens "Ik wil nooit uit Vorselaar weg. De mensen leven zo met je mee. De manier waarop ik door het dorp ontvangen word na een belangrijke prestatie, is onvoorstelbaar."

Ik woon nu al een tijdje hier in de Heikant en er is altijd wel iets te beleven. De mensen ontmoeten elkaar nog op straat voor een babbeltje. Ze hebben zelfs een feestcomité opgericht om elkaars speciale verjaardagen of prestaties te vieren. Ik geef toe dat ik hen regelmatig 'werk' bezorg, bijvoorbeeld door sportieve titels te veroveren of recent nog voor mijn huwelijk met Lentel. Mijn huis wordt dan versierd of ze componeren een lied. Ik ken collega 's die uit hun geboortedorp verhuisd zijn naar een andere gemeente en die kunnen niet meer rekenen op zo veel inlevingsvermogen. Het wordt een beetje anoniemer. Ik zou dat echt missen. Het is in Vorselaar dat we graag onze kindje(s) willen grootbrengen."

Vorselaar is niet alleen aantrekkelijk voor de inwoners, maar ook voor talrijke recreanten en andere sportievelingen. Gaat Bart ook wel eens uit in eigen dorp?

"Een sportman gaat niet veel uit, hé, maar het gebeurt wel eens. Lentel en ik proberen overal al eens te komen. Natuurlijk heb ik wel favoriete adresjes, maar eigenlijk is het overal prima verzorgd. Mijn supporters verzamelen vooral in 'Café de Toekomst' en de '5 voor 12', maar ook op het terras van Sporthal de Dreef is het goed om zitten, zeker voor ouders met kinderen dankzij de speeltuin en de minigolf. En de Roos van Casablanca, natuurlijk.

Van honger moet je ook niet omkomen in Vorselaar, er is De Wingerd, het Kleine Genoegen, Het Pleintje, de Roskam, het Steentje, de Sauwelaer en nu vergeet ik er vast nog. Als ik echt durf zondigen, ga ik om een lekker frietje bij één van de vele frituurtjes. Ik probeer aanwezig te zijn op de talrijke organisaties die ons dorp rijk is, maar mijn sportagenda laat dat niet altijd toe.

Superprestige

Ik heb wel eens meegedaan aan de kasteelloop, een knappe wedstrijd georganiseerd door de plaatselijke lopersclub. Ik werd er onverwacht tweede met een scherpe tijd van 48 minuten op 14 km. Toegegeven, de week nadien kon ik amper gaan (lacht)!

Maar de mooiste sportwedstrijd in Vorselaar is voor mij natuurlijk de superprestige. Deze veldrit valt in 2009 op een zondag, een week vroeger dan anders, namelijk op 15 februari. Vorselaar is beslist de moeite van het bezoeken waard!

Ann De Cnodder

Vorselaar, ook historisch erg waardevol!

Ondanks de kleinschaligheid herbergt Vorselaar heel wat waardevolle historiek, voornamelijk voortgevloeid uit de aanwezigheid van het kasteel en het klooster.

Kasteel van Vorselaar

De fraaie waterburcht in witte steen is dé trots van Vorselaar, dat zich dan ook 'het kasteeldorp' noemt. De omringende dreven en bossen zijn een trekpleister voor wandelaars en recreanten die er rust en gezonde lucht vinden. Sinds 1911 is het kasteel in het bezit van de adellijke familie de Borrekens. Enkele jaren geleden werd het in erfpacht gegeven aan een vennootschap, weliswaar met de voorwaarde om de dreven toegankelijk te houden voor de inwoners en wandelaars.

Klooster en school

We schrijven 1820 wanneer priester Donche en gravin della Faille zich inzetten voor de oprichting van een werkschool voor arme kinderen. Wellicht konden de oprichters toen niet vermoeden dat zij daarmee één van de grootste kloosters en scholen van Vlaanderen stichtten. In cijfers uitgedrukt vertegenwoordigt de congregatie van de Zusters van de Christelijke Scholen op dit moment 68 kloosters in België en 8 in Latijns-Amerika, 56 basisscholen en 14 secundaire scholen. Het Kardinaal Van Roey-Instituut in Vorselaar heeft zowat 2.500 leerlingen en studenten. In totaal volgen er ongeveer 24.000 leerlingen onderwijs in scholen van de congregatie en werken er 3.000 leerkrachten. Zowel het klooster als de school hebben doorheen de hele geschiedenis op Vorselaar een stempel gedrukt.

Monument van de vrede

Het nieuwste monument op de Vorselaarse markt is het monument van vrede van de hand van Philip Aguire. Het beeld symboliseert het samen-werken aan vrede: het is een evenwichtsoefening. Dit monument werd opgericht in 2006 als vervanging voor het monument voor de gesneuvelden, het zogenaamde Heilig-Hartbeeld. Dit laatste werd opgericht in 1927 ter herinnering aan de Blijde Intrede van Kardinaal Van Roey, van geboorte afkomstig van onze gemeente. Het beeld sneuvelde bij de herinrichtingswerken aan het marktplein en werd daarom vervangen door iets actueels.

'Kaak' of schandpaal

Vorselaar is één van de weinige gemeenten waar nog een 'kaak' of 'schandpaal' staat. De kaak werd in 1752 door graaf van de Werve opgericht in blauwe hardsteen als symbool voor de macht van de heer over de bevolking. Misdadigers werden destijds ten schande 'aan de kaak gesteld'. De laatste keer dat de schandpaal effectief die functie vervulde, was tijdens de repressie, net na de Tweede Wereldoorlog. De 'zwarten', collaborateurs met de Duitsers, werden er vastgebonden om uitgescholden en bespot te worden door de bevolking.

Kapelletjes

Logisch dat er in een dorp met een alomtegenwoordig klooster ook heel wat kapelletjes te vinden zijn. In de dreef en in ieder gehucht werd er wel één opgetrokken. De bekendste zijn wellicht 'De Veertien Kapellekens', opgericht in 1860 door landbouwer Petrus Verhaert. Deze brave man had medio 19e eeuw met een zeis in zijn been gemaaid. Hij kreeg de raad om het gewonde been regelmatig in de beerput te hangen opdat het goed zou genezen. Tijdens het genezingsproces zou Petrus beloofd hebben dat – als hij zijn been zou mogen behouden – hij uit dankbaarheid voor zijn genezing een kruisweg zou bouwen.

Schranshoeve

In de Nieuwstraat prijkt al vele eeuwen de hoeve 'de Schrans', door iedereen gekend als het familiehuis van Kardinaal Jozef Ernest Van Roey (° Vorselaar 1874 - + Mechelen 1961). Via schenking werd de hoeve eigendom van het OCMW van Vorselaar, die het domein in erfpacht gaf aan de gemeente. Recent investeerde het gemeentebestuur in de restauratie van deze belangrijke hoeve en de omringende sloot en tuinen, met als bestemming horeca en recreatie. De Schranshoeve en haar unieke kader worden ongetwijfeld de zoveelste parel aan de Vorselaarse kroon.

Middeleeuwse kerk

Reeds in geschriften van 726 was er sprake van de kerk, toen nog in hout opgetrokken. In 1587 werd de kerk door brand verwoest. Pas in 1839 werden de twee zijbeuken bijgebouwd en kreeg de Vorselaarse kerk haar huidige vorm: De kerk van Petrus en Paulus. Diverse grafkelders en grafstenen in en rondom de kerk herinneren nog aan de families die Vorselaar in de loop van de eeuwen hebben bestuurd. Het laatste decennium werd er nog flink geïnvesteerd in de vernieuwing van de glasramen.

Ann De Cnodder