Greet De Keyser, al sinds 2000 het vertrouwde gezicht van de openbare omroep in Washington, is intussen al aan haar derde verkiezingen toe. Ook andere ontwikkelingen in de VS volgt ze, los van een enkele loopbaanonderbreking, nu al acht jaar nauwgezet op. Vooral de uiterst professionele wijze waarop ze over de terreuraanslagen van 11 september 2001 berichtte, ging in de Belgische huiskamers niet onopgemerkt voorbij.

Intussen is Greet De Keyser al behoorlijk kind aan huis in Washington. Ze is zowaar één van de weinige buitenlandse journalisten die het voor elkaar kregen om de machtigste man op deze planeet – letterlijk dan – diep in de ogen te kijken. En zeggen dat ze als filosofe niet meteen voorbestemd was om in de journalistiek te stappen...

Wijzers: Hoe komt een jonge studente uit Antwerpen er bij om Wijsbegeerte te gaan volgen aan een universiteit in Brussel?

GREET DE KEYSER: "Zo verrassend is dat niet, hoor. Ik ben geboren in het Brabantse en bracht mijn jeugdjaren in de buurt van Leuven door. Pas op mijn achttiende ben ik richting Antwerpen verhuisd. Na de humaniora heb ik een tijdje getwijfeld over de studierichting die ik zou volgen. Ik wilde iets met kunstgeschiedenis of filosofie doen, maar ook communicatiewetenschappen interesseerde me wel. Uiteindelijk gaf de VUB de doorslag, omdat ik daar mijn lessenpakket zelf kon samenstellen. Dat sprak me bijzonder aan. Elders was er te veel diversificatie, vond ik, en waren er te weinig mogelijkheden om vakken te combineren."

"Ik kick op grote evenementen zoals de presidentsverkiezingen. Die campagnes, die peilingen, die chaos, dat houdt me enorm bezig. Ik ben een écht politiek beest."

Wijzers: Na je studies filosofie ben je dan toch nog in de communicatiebranche beland.

GREET DE KEYSER: "Uiteindelijk wel, ja. Maar het is niet zo dat ik per se journaliste wilde worden. Ik heb wel altijd al een grote interesse in actualiteit gehad. In mijn jeugd zat ik constant in kranten en tijdschriften te neuzen. Door een samenloop van omstandigheden ben ik later vanzelf in dat wereldje gerold. Op een bepaald moment kwam ik als jonge licentiate op de BRT Radio terecht. Waarna ik vervolgens naar de nieuwsdienst van VTM overtstapte om nog later bij het VRT Journaal aan de slag te gaan. Ik bouwde er mee de nieuwscel voor Amerika uit. Van het één kwam zo het andere."

Wijzers: Je hebt er wel niet het minst stresserende beroep uitgekozen. Als buitenlandcorrespondent, zeker met die tijdsverschillen, ben je dag en nacht in de weer. Valt het je soms niet zwaar?

GREET DE KEYSER: "Je leert gaandeweg of je met die druk omkan of niet. Er zijn collega's die het soms erg moeilijk hebben, maar persoonlijk vind ik stress zelfs leuk. Als er erg veel werk is, zoals nu met de verkiezingen, ervaar ik dat als positieve stress. Ik zit intussen ook al lang genoeg in het vak, al twintig jaar. Dan kan je toch al van een zekere routine spreken."

Wroeten en wrikken

Weet je, ik kick echt op grote evenementen zoals de presidentsverkiezingen, en heel de sfeer die daar rond hangt. Voor journalisten is dat één groot feest. Ik woon en werk in het politieke centrum van de Verenigde Staten. Ik beleef alles vanop de eerste rij. Die campagnes, die peilingen, die chaos, dat houdt me enorm bezig. Ik ben een écht politiek beest. Maar het blijft natuurlijk keihard werken. Voor een Belgische nieuwsploeg is het verschrikkelijk moeilijk om aan inside information te geraken. Buitenlanders zijn hier absoluut géén prioriteit. Je moet cónstant bellen en onderhandelen, wroeten en wrikken om iets los te krijgen. Het is volhouden, volhouden en nog eens volhouden!"

Wijzers: Je bent er toch maar mooi in geslaagd om een exclusief interview met de president – excusez le mot – te 'versieren'. Ineens had je de beroemdste ogen in Washington DC.

GREET DE KEYSER: "Ja, dat ene zinnetje 'you have great eyes' zal me altijd blijven achtervolgen (lacht). Altijd leuk om een complimentje te krijgen, natuurlijk. Zeker als het van de president zelf komt. Maar goed, ik heb me toen niet te veel illusies gemaakt, hoor. Die opmerking kaderde wellicht in een bewust gepland charmeoffensief. Ik geloof dat het eerder een tactische zet van zijn persjongens was."

Bush

"Maar toch, In totaal heb ik Bush twee keer kunnen interviewen. Een eerste keer in 2001. Maandenlang had ik ervoor gelobbyd. Het kostte me duizenden telefoontjes! Maar ik dacht: 'een nee heb je, een ja kan je altijd krijgen'. En ik voelde dat die 'ja' steeds dichterbij kwam. In juni was het me dan eindelijk gelukt. Het tweede interview, in februari 2005, lukte iets makkelijker, omdat mijn naam blijkbaar was blijven hangen in de presidentiële entourage. Maar dan nog was het zonder de hulp van vele diplomaten en tussenpersonen nooit gelukt."

Wijzers: Een minder prettige anekdote waren de aanslagen op de Twin Towers in New York, en op het Pentagon in 2001.

GREET DE KEYSER: "Ik zat in Washington op die bewuste dinsdag 11 september, toen het eerste vliegtuig zich in het WTC boorde. Het was een bizar bericht. Ik dacht eerst dat het om een ongeval met een klein sportvliegtuig ging. Toen er wat later een tweede jumbo in de zuidelijke toren vloog, wist ik meteen: 'Dit is Bin Laden.' We hadden nog maar net de aanslag in Jemen op het Amerikaanse oorlogsschip USS Cole achter de rug."

Ground Zero

"De verwarring op 9/11 was compleet. Ook bij ons in Washington DC. Er waren berichten dat er nog vliegtuigen gekaapt waren en onderweg waren naar het Witte Huis of het parlement. Terwijl ik me op minder dan één kilometer van Capitol Hill bevond. Bevreemdende uren waren dat, zonder enige bewegingsvrijheid. Van zodra het nieuws van de terreuraanval zich verspreidde, werd alles vergrendeld. Alle vliegtuigen moesten aan de grond en er reed geen enkele trein meer. Pas donderdag, twee dagen later, haastte ik me onmiddellijk met de allereerste trein naar Ground Zero. Een zeer akelige ervaring. Heel New York was leeg. Er was niets of niemand te bespeuren. Alle wegen, tunnels en bruggen waren afgesloten. Terwijl de plaats van de aanslag nog nasmeulde en er nog vele slachtoffers onder het puin lagen. In deze apocalyptische omstandigheden moest ik verslag uitbrengen, de klok rond. Heel macaber allemaal."

Wijzers: Je woont ondertussen al acht jaar in de Amerikaanse hoofdstad. Mis je soms je familie en vrienden in België?

"Voor een buitenlandse ploeg is het enorm moeilijk om aan inside information te geraken. Je moet duizenden keren bellen, constant onderhandelen en lobbyen. Toch heb ik Bush twee keer kunnen interviewen."

GREET DE KEYSER: "Nee, ik heb geen last van heimwee. Ik kan er goed mee overweg. Mijn familie is er intussen aan gewend geraakt dat ik vaak weg ben. Vroeger reisde ik ook al erg veel. Ik was soms wekenlang op reis, rondtrekkend met vrienden, of op mijn eentje. Op verschillende plaatsen in de wereld heb ik reportages gemaakt: Zuid- Afrika, Ethiopië, Congo, Rwanda, Algerije en zelfs in Irak. Ik ben iemand die me overal nogal gemakkelijk aanpast."

Twee 'thuizen'

"Maar ik volg online natuurlijk wel dagelijks wat er in België gebeurt. Ik krijg van buitenlandse collega's geregeld vragen over de politieke situatie in ons land. Amerikanen begrijpen er echt niets meer van. Het wordt gewoon te belachelijk voor woorden, heel die toestand. En de reactie laat niet op zich wachten. Almaar meer Amerikaanse bedrijven zetten hun investeringen in België op hold. Of erger nog: ze cancellen ze gewoon. Wie wil er nog investeren in een land met een onstabiel politiek klimaat? Niemand in België lijkt te beseffen hoeveel oneer we onszelf aandoen."

Wijzers: Behoud je ondanks alles toch nog dat Belg-gevoel?

GREET DE KEYSER: "Ik denk niet dat mijn verblijf hier me veranderd heeft. Ik ben nog steeds wie ik ben. Mijn goede Nederlandse collega Twan Huys, die hier in Amerika voor NOVA werkte, titelt in zijn jongste boek: 'Ik ben een New Yorker'. Zover wil ik zeker niet gaan. Ik ben nog steeds een Europeaan. Of zoals ik in mijn nieuwste boek schrijf: ik ben een immigrant in een land waar ik me goed voel, in een land dat me niet onbewogen laat en waar ik niet op uitgekeken raak. Feitelijk heb ik twee vaderlanden, twee 'thuizen': eentje in Amerika, waar ik woon en werk, en eentje in Europa, waar ik vandaan kom."

Wijzers: Dan ben je uitstekend geplaatst om op deze vraag te antwoorden: kloppen de vooroordelen die wij, Europeanen, hebben tegenover de Amerikanen?

GREET DE KEYSER: "Zoals bij álle vooroordelen, zullen sommige daarvan kloppen en andere totaal niet. Mensen maken gauw een karikatuur van iets. Dat alle Amerikanen dom en oppervlakkig zouden zijn, is natuurlijk onzin. Vraag eens aan de modale Belg waar North Dakota ligt. Ik denk niet dat er veel zullen zijn die het weten. Het is wel zo dat mensen die vaak reizen een bredere kijk op de wereld hebben. Dat is in Amerika niet anders. Dat er meer Europeanen naar de VS reizen dan omgekeerd, kan ik ergens begrijpen. De VS vormen zo'n immens groot land, met 50 staten en alle mogelijke klimaten, vegetaties en zeeën. Er valt zo gigantisch veel te zien. En dat allemaal in één en hetzelfde land."

"Ik krijg vragen over de politieke situatie in België. Amerikanen begrijpen er echt niets meer van. Bedrijven zetten hun investeringen op hold. Of ze cancellen ze gewoon. Het wordt te belachelijk voor woorden. Niemand lijkt te beseffen hoeveel oneer we onszelf aandoen."

The European way

Bepaalde vooroordelen kloppen dan weer wél. Amerikanen zijn een stuk conservatiever en godsdienstiger dan wij, vooral dan in de Midwest. Als koppel gaan samenwonen, bijvoorbeeld, is erg ongebruikelijk. Amerikanen zweren nog altijd bij het huwelijk. Als ik vertel dat ik met mijn vriend samenwoon, dan fronsen ze de wenkbrauwen. Maar ze respecteren wel je beslissing: 'OK, you're doing it the European way'. Veel hangt natuurlijk af van de streek waarin je bent. In de kustgebieden en in de grote steden gaat het er allemaal iets losser aan toe dan in het binnenland."

Wijzers: Diezelfde breuklijn zien we ook terug bij de verkiezingen. Het belooft superspannend te worden. Wie gaat het halen, denk je?

GREET DE KEYSER: "Dat valt niet te voorspellen. Het is een ongelooflijke nek-aan-nekrace. Het zag er lang erg goed uit voor Obama, maar de keuze voor Sarah Palin als running mate bleek een uitstekende zet van McCain. Ik ben ervan overtuigd dat de vrouwelijke kiezers deze keer het verschil gaan maken. Die trekken traditioneel erg trouw naar de stembus. De slabakkende economie is dan weer traditioneel een bondgenoot voor de Democraten. Het blijft koffiedik kijken. We zullen zien wie het haalt. Het beloven alleszins nog erg spannende en boeiende weken te worden in aanloop naar 4 november. Maar mij hoor je hierover absoluut niet klagen."

Tom Van Caelenberge

"Halfweg tussen liefde en haat"

Begin november, niet toevallig rond de Amerikaanse verkiezingen (én de Boekenbeurs in Antwerpen), komt journaliste Greet De Keyser met een nieuw boek voor de dag. Halfweg tussen liefde en haat is een logboek waarin De Keyser op een zeer persoonlijke manier een impressie geeft van wat haar opviel, overkwam en bijbleef over Amerika.

Uitgeverij Vrijdag, dat het boek op de markt brengt, vat het als volgt samen:

"Sinds ze in 2000 in de VS ging wonen, veranderde haar nieuwe vaderland van een westers Walhalla in een wereldmacht van bedenkelijk allooi. Het wapengekletter in Irak, Afghanistan en elders lijkt niet meer te zullen verdwijnen en de financiële meltdown gaat maar door.

Greet De Keyser kijkt met immense belangstelling naar de Amerikaanse koppigheid en overmoedigheid, en komt bij momenten tot een erg hard oordeel. Maar ondanks het feit dat de brullende reus er na twee ambtstermijnen van president George W. Bush behoorlijk gehavend bijligt, blijven de VS toch voor een groot deel bepalen wat er in de rest van de wereld gebeurt."

Halfweg tussen liefde en haat is het derde boek van Greet De Keyser. Eerder schreef ze De nieuwe kruisvaart. Amerika na 11 september (2002) en Amerikanen. Wat denken ze, wat willen ze, wat kunnen ze (2004, samen met Miel Dekeyser).

Wie deelneemt aan onze puzzelwedstrijd in dit magazine maakt kans op een exemplaar van het nieuwste boek van Greet De Keyser!