Wijzers: Een klassieker om mee te starten, hoe is het allemaal begonnen daar in Werchter en Torhout? Herman Schueremans die op een blauwe ochtend een lumineus idee had?

Herman Schueremans: "Zeker niet. Rock Werchter heeft vele suikerooms maar slechts één geestelijke vader. Dat was Hedwig De Meyer. Een ingenieursstudent die tijdens de weekends het Hageland vermaakte met discobar Flash Experience. De liefde voor muziek leidde hem naar het organiseren van concerten en een festivalletje dat in 1975 voor de eerste maal werd georganiseerd. Het festival had plaats in een tent op de Chiroterreinen van Werchter. Ik was toen als journalist actief voor het Nederlandse Muziek Express en de enige reporter die een accreditatie aanvroeg voor het Rock & Blues Festival. Op dat moment organiseerde ikzelf ook al een festivalletje in het naburige Herent. Het klikte tussen mij en Hedwig. Daarop heb ik aan de andere kant van het land Noël Steen uit Koekelare overtuigd om mee in het festivalavontuur te stappen. Het basisidee was simpel: dezelfde internationale affiche die in het eerste weekend van juli op zaterdag in Torhout staat, de dag nadien laten spelen in Werchter."

Wijzers: Een briljante ingeving of noodzaak?

Herman Schueremans: "Een beetje van beide (lacht). Rock was in die jaren nog geen 'topsport'. Slechts een paar groepen konden een zaal als Vorst laten vollopen. Bovendien was het zo dat Britse en Amerikaanse bands niet makkelijk naar een klein land als België afzakten. Zeker nieuwe namen niet. Dat was voor zowel de groep in kwestie als voor de organisator een dure en risicovolle operatie. Een festival was een goede manier om die nadelen te ondervangen. De bundeling van groepen met naam en faam verhoogt de kans op veel volk. En veel volk maakt het mogelijk om buitenlandse namen te vragen. Het is geen toeval dat een paar van de eerste en grootste Europese festivals in kleine landen zitten: Pinkpop (NL), Roskilde (DK) en Torhout-Werchter (B). Het was voor ons een interessante manier om met minder risico een internationale affiche te presenteren."

"In '86 stonden er liefst 16.000 Nederlanders op de wei van Werchter. Dat is één bezoeker op vier. Zij zakten speciaal af voor de 'Belgische sfeer'."

Wijzers: T/W schiet in '77 uit de startblokken en kent een snelle groei. Wat zijn de highlights uit die eerste jaren?

Herman Schueremans: "De eerste echte T/W had plaats op 6 en 7 juli 1977. Met als magische datum voor Werchter 7/7/77. Het festival droeg toen nog de welluidende naam "Woodland Festival Torhout + Rock & Blues Festival Werchter". Maar meteen had de Nederlandse taal er ook een nieuw woord bij: 'dubbelfestival'. Vanaf de eerste editie was het een schot in de roos, maar het jaar '78 bleek een echt sleuteljaar. Omdat de megatent voor 5.000 mensen nog een maat te klein was, wordt de beslissing genomen om bij de volgende editie naar buiten te trekken. T/W als openluchtfestival was geboren. Nadien blijft het ieder jaar records regenen op T/W.

In 1986 was Torhout-Werchter volwassen. Het festival presenteert twee dagen na elkaar eenzelfde affiche met 9 artiesten. Er is één podium, er zijn geen videoschermen en kamperen is nog geen absolute noodzaak. Een ticket kost 850 frank (21 euro). In 1986 maakt ook voor het eerst een minister in functie zijn opwachting. Patrick Dewael is op dat moment minister van Cultuur. En Jean- Marie Pfaff komt dat jaar toe in een blauwe helikopter op de weide. Aangemoedigd door duizenden Hollanders."

Wijzers: Hollanders?

Herman Schueremans: "De jaren '80 werden gedomineerd door drie gespreksonderwerpen: de Nederlanders, de toiletten en de hitte. Torhout-Werchter had in die jaren immers een uitzonderlijke aantrekkingskracht op de noorderburen. In 1986 is de Nederlandse kolonie 16.000 hoofden sterk in Werchter. Dat is één bezoeker op vier. De grootste oorzaak van die betovering is volgens de meegekomen persmensen 'de Belgische sfeer'. De toiletten groeien dan weer uit tot een 'running gag'. Het zijn er nooit genoeg en er komen er altijd meer. In de loop der jaren groeien ze uit tot een apart sanitair dorp. Ten slotte was er de hitte, in de jaren tachtig hebben we voor de eerste maal de hulp van de brandweer ingeroepen om de eerste rijen vakkundig af te koelen."

Wijzers: Eind jaren tachtig, begin jaren negentig begint het wat te kwakkelen?

Herman Schueremans: "Vanaf 1989 was T/W was niet langer elk jaar uitverkocht. We wisten niet goed welke keuze te maken: de generatie blijven bedienen die het festival groot had gemaakt? Of resoluut kiezen voor de jeugd? Of een compromis zoeken? Kortom, we kenden heel wat groeipijnen die werden versterkt door onder meer de komst van MTV in 1987. De populaire zender maakte bands sneller populair, maar versleet ze ook rapper. Wat nieuw was in januari, kon in juli alweer weg of veel te groot zijn. In 1991 bleef er ook veel volk weg omdat 'oude knarren' Sting en Paul Simon de affiche aanvoerden. Toen werd het duidelijk dat een generatiewissel nodig was. Vanaf 1993 zat het dubbelfestival weer helemaal met de vingers in het stopcontact. Het knetterde opnieuw in Torhout en Werchter met twee keer 60.000 bezoekers. Vanaf dan gaat het opnieuw in stijgende lijn."

Wijzers: Vanwaar dan de beslissing om net voor de eeuwwisseling te stoppen met Torhout?

Herman Schueremans: "Omdat het noch praktisch noch financieel houdbaar was om grote namen twee dagen na elkaar te programmeren. De festivalwereld evolueerde van een Anglo-Europese aangelegenheid naar een wereldbusiness. Het aantal festivals verveelvoudigde. Carrières van artiesten werden ook korter. De overblijvers werden alsmaar gegeerder in een wereld die steeds kleiner en megalomaner werd. Dat had uiteraard ook een impact op de gages. Het wegvallen van Torhout was van dat alles een logisch gevolg."

"Het vreemde is dat die beslissing op dat moment - vreemd genoeg - niet aanvoelde als een mijlpaal. Het wegvallen van Torhout werd in 2002 onder meer opgevangen door de organisatie van TW-Classic. Als het ware een T/W uit de oude doos: een zomerse weekenddag, één podium en artiesten die hun strepen verdiend hebben op het vlak van hitgevoelige pop en rock. Een festival voor muziekliefhebbers, jong en ouder, die zich goed in hun vel voelen."

Wijzers: Maar dat was niet de enige uitbreiding. Wie vandaag de dag naar Werchter trekt, moet gedurende vier dagen tonen dat hij/zij over een goede fysiek beschikt.

Herman Schueremans: "Dat heeft verschillende redenen en heeft an sich niet veel te maken met het verdwijnen van Torhout. Die evolutie werd vanaf 1994 al in gang gezet. Toen zijn we immers gestart met het zogenaamde campingfestival, waarbij de dag voor het grote gebeuren een podium voor de ingang werd geplaatst. Nog een jaar later introduceerden we op de weide het zijpodium dat momenteel is uitgegroeid tot de befaamde Pyramid Marquee. En zo ging het maar verder. In '96 waren zowel Torhout als Werchter uitgegroeid tot een tweedaags festival, dus vier concertdagen in totaal. Nadien gaan we vrij snel naar drie en vier (2003) festivaldagen met ruim zestig namen op de affiche."

Wijzers: Was drie nog niet genoeg?

Herman Schueremans: "Een festival dat wil blijven bestaan, moet constant de vinger aan de pols van de artiesten houden. Wij doen dat. Zo stelden we vast dat er in 2003 iets raars aan de hand was in de muziekwereld. Er was bij de artiesten opnieuw veel meer interesse in festivals. Het illegaal downloaden had zulke proporties aangenomen dat de inkomsten van de artiesten zwaar daalden. Via de festivals konden ze daar een deel van recupereren. En ook de platenmaatschappijen herontdekten de festivals. Voor hen was het een gelegenheid om, na het inkrimpen van de promotiebudgetten, hun nog onbekende groepen ook via de festivals proberen te promoten. Het grote aanbod aan artiesten noopte ons weer tot uitbreiding. Vandaar dus vier. Al had dat uiteraard ook gevolgen."

"Vorig jaar is het artiestenbudget opgelopen tot 5,3 miljoen euro. Vandaar ook de prijsstijging van de tickets. Maar het was kiezen of delen: bloeden we dood, of kiezen we voor kwaliteit?"

Wijzers: Laat me raden, vooral financiële.

Herman Schueremans: "Inderdaad. De gages blijven ook nu nog stijgen, net als het aantal groepen. In 2001 werkten we met een artiestenbudget van 1,3 miljoen euro voor 51 groepen. Vorig jaar was dat opgelopen tot 5,3 miljoen euro voor 59 artiesten. Vandaar ook de prijsstijging van de tickets waarover een hevige polemiek werd gevoerd. Maar het was kiezen of delen: volgen of afhaken? Doodbloeden of kiezen voor kwaliteit? Ik ben ervan overtuigd dat we de juiste keuze hebben gemaakt."

Wijzers: Geldt dat ook nog altijd voor uw overstap naar de politiek?

Herman Schueremans: "Absoluut. Ik heb die stap gezet in 2003, geprikkeld door het enthousiasme van figuren als Guy Verhofstadt en Dirk Van Mechelen. Hun politieke ideeën vormen nog steeds de fundamenten van een pluralistische én verdraagzame samenleving. En dat blijft mij boeien. Sinds 2004 probeer ik daar zelf mijn steentje toe bij te dragen als Vlaams parlementslid (nvdr, Herman haalde in 2004 een monsterscore van 18.357 voorkeurstemmen) op het vlak van cultuur en ethische dossiers."

Wijzers: Cultuur, dat lijkt me als festivalorganisator en cultuurmecenas logisch, maar de ethische dossiers?

Herman Schueremans: "Ik ben er in geslaagd om heel wat accenten te leggen in het cultuurbeleid van de Vlaamse regering, maar daarnaast ben ik door mijn partij ook aangeduid als holebicoördinator. Tot voor onze regeringsdeelname bleven de ethische vraagstukken nog al te vaak onbeantwoord. De sclerose van onze samenleving en mentale lethargie van bepaalde andere partijen op dit vlak was bijna huiveringwekkend. Nu zijn de ethische vraagstukken vanonder het verzuilde stof gehaald. Onder meer door het actieplan 'Gelijke Kansen voor Holebi's' dat voortborduurt op een voorstel van resolutie uit 2006. En daar ben ik best wel fier op."

Gunter Joye