Tweespraak

Antwerpen steekt de hand uit naar Limburg en Oost-Vlaanderen!

Zowel de stad als de provincie Antwerpen botsten tegen hun limieten wat ruimtelijke expansie betreft. Daarom riep viceministerpresident Dirk Van Mechelen in zijn nieuwjaarsboodschap 'Bakens Verzetten' op om over de provinciegrenzen heen te kijken. "Om het belang van de stad als economisch hart van Vlaanderen te versterken, moeten we nu de hand durven uitsteken naar Limburg en Oost-Vlaanderen", stelde Van Mechelen. Hoog tijd om eens te polsen naar de mening van de betrokken gouverneurs.

Steve Stevaert
Gouverneur van de provincie Limburg

Steve Stevaert

Wijzers: Verhouden Antwerpen en Limburg zich als een Siamese tweeling? Kan de één niet zonder de ander?

Steve Stevaert: "Neen, niet als een Siamese tweeling, want die zijn onafscheidelijk met elkaar verbonden. We zijn twee los van elkaar staande spelers die elkaar wel moeten versterken, zodat één plus één drie of meer wordt. Het is dan ook een briljant idee van Dirk Van Mechelen om de 'Delta'-haven te willen realiseren. Antwerpen, Rotterdam, Zeebrugge, Gent, Luik vormen vanuit internationaal perspectief één havengebied, waar landsgrenzen geen rol spelen. Waarom zouden we dan nog provinciegrenzen tussen Limburg en Antwerpen laten spelen? Antwerpen kan trafiek aantrekken dankzij haar unieke landinwaartse ligging en Limburg kan ruimte en gronden aanbieden. Transport over water is immers veel goedkoper dan over de weg. Deze 'big opportunity' mogen we samen niet laten voorbijgaan."

Wijzers: De unieke ligging van de provincie Limburg, tussen Antwerpen en de belangrijkste handelspartner Duitsland, biedt inderdaad een reeks aan opportuniteiten. Hoe wenst u die te concretiseren?

Steve Stevaert: "Antwerpen zou zich vooral moeten positioneren als trekker van de ontwikkeling van Luik. De Luikse haven als achterhaven van Antwerpen, tevens goed ontsloten via de hogesnelheidslijn. Ook daar zijn heel wat gronden die kunnen ontwikkeld worden voor havenactiviteit. Dankzij deze ontwikkelingen verkrijgen wij in Limburg dan de langste haven in de wereld, nl. de 'Alberthaven'. Over het Albertkanaal spreek ik immers niet graag. En daar, langsheen het kanaal, moeten we logistieke activiteiten verankeren. Daar zit de meerwaarde. Of om het in een oneliner te zeggen: 'ik zie graag loften, maar niet langs het kanaal'. We moeten vooral logistieke activiteiten aantrekken die hoge toegevoegde waarde creëren, en het voordeel is dat die van nature zichzelf verankeren. We moeten nú een voorsprong uitbouwen, nu de economie het goed doet. Dit kan slechts mits aan één grote voorwaarde voldaan is, nl. dat onze 'voordeur' breed en diep genoeg blijft. Daarom moet de Antwerpse haven ook blijven ontwikkelen. Want een stand-still is geen optie."

Wijzers: Op welke gebieden kan de samenwerking met Antwerpen nog versterkt worden?

Steve Stevaert: "We zouden moeten kunnen komen tot goede werkafspraken, waarbij Limburg gronden ter beschikking kan stellen en Antwerpen zich bijvoorbeeld engageert om in zijn internationale promotie en prospectus deze gronden mee op te nemen. Dit zouden we moeten kunnen gieten in een vorm van protocol of een charter. Zo wordt iedereen beter van de massale Vlaamse investeringen in Antwerpen. Want Antwerpen is de echte Limburgse haven, en onze toekomst ligt over onze grenzen. Wees gerust, als het in deze context goed gaat met de haven van Antwerpen, dan gaat het uitstekend met Limburg."

Wijzers: Waar moet extra aandacht aan besteed worden bij die samenwerking?

Steve Stevaert: "Rotterdam en Antwerpen zouden er in moeten slagen de aantrekkingspolen te worden van logistieke activiteiten, waarbij nadien de economische activiteiten op een evenwichtige wijze kunnen verdeeld worden. En dan moet het bijvoorbeeld in 'Vlaanderen in Actie' ook gaan over de waterwegen en de verplaatsing van containers. Want een havenontwikkeling is zoveel meer dan het alleen maar aantrekken van bijkomende tonnages. Daarnaast moeten we altijd bijzonder veel aandacht besteden aan goede, heldere en volledige communicatie. Immers, zonder een voldoende draagvlak bij de bevolking bereik je niets. Ook de lokale overheden moeten hierbij nauw bij betrokken worden. Want het is niet altijd even gemakkelijk een grootschalig multifunctioneel bedrijventerrein te moeten ontwikkelen binnen de gemeentegrenzen. Sterke communicatie laat trouwens geen ruimte aan de professoren Zonnebloem in Vlaanderen die niet geloven in logistieke activiteiten. Want dit is natuurlijk nonsens."

André Denys
Gouverneur van de provincie Oost-Vlaanderen

André Denys

Wijzers: Verhouden Antwerpen en de provincie Oost- Vlaanderen zich als een Siamese tweeling? Kan de één niet zonder ander?

André Denys: "Gezien de komende twintig jaar de groei en de nieuwe ontwikkeling van de Antwerpse havenactiviteiten vooral zullen plaatsvinden op de Oost-Vlaamse linkeroever, vind ik het beeld van de Siamese tweeling goed gekozen. Eén lichaam met twee hoofden: het stemt overeen met wat het Waasland en Oost- Vlaanderen vragen, nl. een volwaardig en gelijkwaardig partnerschap in één havenbedrijf. Een wereldhaven is een verhaal van kansen en bedreigingen. Het is een groeipotentieel voor economie en tewerkstelling. Maar grote haveninfrastructurele ingrepen vergen veel ruimte en bedreigen woon-, natuur- en landbouwgebieden. Alleen een breed maatschappelijk draagvlak in de beide provincies kan er voor zorgen dat groei en leefbaarheid met elkaar verzoend worden.

Wijzers: De provincie Oost-Vlaanderen herbergt de haven Gent, en ligt tussen de havens van Antwerpen en Zeebrugge. Dit biedt ongetwijfeld een reeks aan opportuniteiten. Hoe wenst u die te concretiseren?

André Denys: "Eerst een kleine maar niet onbelangrijke nuance: ook de Waaslandhaven is gehuisvest in Oost-Vlaanderen. Gelieve niet te vergeten dat het Deurganckdok in Beveren ligt. We liggen niet alleen in het midden, bovendien wordt Oost-Vlaanderen doorkruist door het Europese project Seine-Schelde, een binnenvaartsnelweg die perfect zal aansluiten op de Shortsea-trafieken. 'Oost-Vlaanderen, havenprovincie' is geen boutade maar werkelijkheid. Voor Oost-Vlaanderen betekent de Gentse kanaalzone immers 15 % van de tewerkstelling, 25% van de toegevoegde waarde en 50 % van de export.

Deze uitstekende cijfers kunnen alleen gehandhaafd blijven met een nieuwe zeesluis in Terneuzen. Dit kan onze positie verstevigen. Zonder nieuwe sluis dreigt er een Borinage-scenario. Wat de haven van Antwerpen betreft, ben ik het volledig eens met minister Van Mechelen als hij partnerschap zoekt met Limburg voor de logistieke stromen naar het Ruhrgebied, en met Oost-Vlaanderen voor de stromen naar het Zuiden. Oost-Vlaanderen maakt zich klaar voor die rol. Wij willen een logistieke centrale regio worden. Wij streven naar 900 ha bedrijventerreinen die zullen kunnen ingezet worden als logistieke hotspots, ook omdat we het hinterland voor Zeebrugge vormen. Ga uit van 20 werknemers per hectare en we komen al vlug aan een meertewerkstelling van 15.000 à 20.000."

Wijzers: Op welke gebieden kan de samenwerking met Antwerpen versterkt worden?

André Denys: "Ik had het reeds over het bestuurlijk partnerschap om éénsgezind een breed maatschappelijk draagvlak te bouwen rond de verdere havenontwikkeling. Maar ik pleit ook voor een gemeenschappelijke strategie voor wat ons bedreigt: de mobiliteitsproblemen of het vastlopen van het verkeer. Antwerpen en Oost-Vlaanderen moeten dringend samen aan tafel zitten om af te spreken rond nieuwe mobiliteitsinfrastructuren en het concretiseren van de 'modal shift', waardoor containervervoer evenwichtiger gericht wordt op spoor en binnenwater.

Wijzers: Waar moet extra aandacht aan besteed worden bij die samenwerking?

André Denys: "Elke haven moet maximale kansen krijgen. Onderhuidse concurrentie, waarbij men elkaar afremt, is uit den boze. Vlaanderen noemt zich een investeringsoverheid en weet zeer goed dat het investeren in havens gelijkstaat met het injecteren van olie in de motor van de economie. Het zou goed zijn om in alle rust alle noodzakelijke infrastructuurwerken eens op een rijtje te zetten. Eens die oefening gemaakt zou de Vlaamse regering zich gelijktijdig moeten uitspreken over de grote infrastructuurwerken voor de havens van Antwerpen, Gent en Zeebrugge. Dit kan de basis vormen voor het onderlinge vertrouwen dat noodzakelijk is voor nauwe samenwerking.

Ik geloof zeer sterk in het concept van Flanders Port Area van minister-president Kris Peeters. Het is gebaseerd op samenspraak en nauwe samenwerking tussen de Vlaamse havens in de strijd tegen de buitenlandse concurrentie. Het is de enige manier om onze positie te behouden en te versterken."

Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in volgende artikels: