Met het oog op de organisatie van Euro 2000 sloegen onze noorderburen massaal aan het bouwen en verbouwen. Met een dozijn nieuwe en moderne voetbalstadions als resultaat. In België bleven - buiten de absoluut noodzakelijke opknapbeurt voor het Heizelstadion en een uitbreiding van het Jan Breydelstadion in Brugge - de betonmolens opvallend stil.

Zeven jaar later willen beide landen een gooi doen naar de organisatie van het WK 2018. Zonder vooruit te willen lopen op de haalbaarheidsstudie, lijkt alvast één ding duidelijk: indien België nog maar een schijn van kans wil maken, moet er dringend werk worden gemaakt van nieuwe stadions. Meer zelfs, dergelijke operatie dringt zich op, ongeacht de organisatie van het WK 2018. Er is dus werk aan de winkel en diverse voetbalclubs hebben dit begrepen. (Foto Bontinck / AniMotionS)

Michel Louwagie (AA Gent): "Het Arteveldestadion zal het eerste stadion in België zijn met skyboxen. De vip's zullen letterlijk het gras kunnen opsnuiven"

Het meest vergevorderde dossier ligt op tafel bij KAA Gent. De club uit de Arteveldestad diende reeds een bouwaanvraag in en hoopt bij de start van het seizoen 2009-2010 te kunnen aantreden in een gloednieuwe voetbaltempel aan de Groothandelsmarkt.

"Het Arteveldestadion zoals het werd uitgetekend, is een uniek concept", stelt Gent-manager Michel Louwagie. "Het zal het eerste stadion in België zijn met zogenaamde skyboxen. Business-seats waarvan de voorkant kan worden opengeschoven en de vips zo tot zelfs bijna boven het plein de wedstrijd kunnen volgen. Kwestie van naast de sfeer ook letterlijk het gras te kunnen opsnuiven. Die skyboxen in combinatie met de andere business-seats en ons nieuw uit te bouwen toprestaurant 'Club 50' moeten ons toelaten om tot 1.500 vip's per wedstrijd te ontvangen. Een verdrievoudiging van de huidige capaciteit. Dat is nodig om de club financieel verder uit te bouwen."

Michel Louwagie: "Maar we willen eigenlijk ook al onze andere supporters als VIP's behandelen. Vandaar dat in het nieuwe stadion, grenzend aan een promenade doorheen heel het stadion, een aantal tavernes wordt voorzien. Plaatsen waar de klassieke supporter in een gezellige sfeer zijn frieten met Gentse stoverij kan eten en zich ook VIP voelt."

(Klik op de foto voor een grotere versie)

Anderlecht pionier in Europa

Wie met zijn decennialange ervaring ook alles van stadions kent, is voormalig Anderlecht-manager Michel Verschueren. De flamboyante Brusselaar mag zelfs gerust als de geestelijke vader van de moderne stadions in België - en bij uitbreiding het Europese vasteland - worden bestempeld. "Toen ik in '80 startte als manager bij paarswit, bleek meteen de noodzaak aan een nieuw stadion. Samen met Constant Vanden Stock werd beslist om over te gaan tot een volledige renovatie in vijf fasen. Al was niet meteen duidelijk hoe we die operatie zouden financieren. Tot we richting Aston Villa trokken voor een Europese uitwedstrijd. Wat ik daar zag opende me de ogen. Een modern stadion met wat zij daar 'private boxes' noemden, aparte ruimtes die aan de bedrijfswereld werden verhuurd. Dat was de oplossing die ik ook voorstelde aan Constant. Al was die er niet direct van overtuigd dat dit een oplossing was...", lacht Michel Verschueren.

Derde ring

Hoe dan ook, de toenmalige hoofdtribune uit 1935 ging tegen de grond en werd vervangen door een nieuwe waarin naast ruim 5.000 zitplaatsen ook 24 loges een plaats kregen.

Michel Verschueren (Anderlecht): "Wat ik bij Aston Villa zag, opende me de ogen: een modern stadion met 'private boxes' voor bedrijven! In twee maanden tijd waren onze 24 loges verhuurd voor drie jaar."

"En die waren in amper twee maanden tijd verhuurd voor drie jaar. Meteen was de tribune betaald en was ook Constant Vanden Stock overtuigd van het nut van de commercie in de voetbalwereld. Anderlecht was de pionier. Naderhand kregen we navolging op de rest van het Europese vasteland."

Na het Heizeldrama verving Anderlecht ook de plastieken tribune door een meer stabiele constructie. "Ditmaal met 400 business-seats die ik op voorhand voor zes jaar wist te verhuren", aldus Verschueren die nog wat later ook de twee tribunes achter de doelen liet vernieuwen. Na de renovatie - die de club zowat 1,5 miljard oude Belgische franken kostte - beschikte Anderlecht alvast over het meest moderne en grootste stadion in België. Ruim twintig jaar later wil paarswit een nieuwe 'operatie stadion' inzetten.

En daarbij circuleren verschillende scenario's. Een eventuele verhuis naar een totaal vernieuwd Heizelstadion of een verhuis naar een volledig nieuw te bouwen stadion in Schaarbeek, bijvoorbeeld, zijn twee opties die regelmatig de kop opsteken. Maar dat zijn ook twee opties die op zijn zachtst gezegd niet meteen op veel sympathie kunnen rekenen bij Michel Verschueren.

Vergroeid met Anderlechtse gemeenschap

"Wij zijn vergroeid met de Anderlechtse gemeenschap. Nu reeds negentig jaar vanuit het Astridpark. En dat veeg je wat mij betreft niet zomaar van tafel. Trouwens, de club investeerde vroeger zelfs 38 miljoen in een lokaal schooltje voor die gemeenschap. Gewoon om aan te geven dat de band tussen RSCA en de inwoners van de gemeente écht wel heel groot is. Kortom, en ik spreek nu in persoonlijke naam, als het van mij afhangt, verhuizen we niet."

Verschueren ziet meer heil in de uitbreiding van het huidige stadion. "Met de bouw van een derde ring boven de huidige structuur. Dat is technisch perfect mogelijk. En om de mogelijke parkeerproblemen te vermijden, kunnen we op de huidige parking een toren bouwen die een verviervoudiging van de huidige capaciteit verzekert. Kortom, er is geen reden om te verhuizen", beweert 'Mister Michel.'

Ook anderen stropen de mouwen op...

Buiten Gent, Brugge, Germinal Beerschot Antwerpen en Anderlecht lopen nog heel wat clubs met bouwplannen op zak. En dat zowel in de hoogste als lagere reeksen.

Binnen de provincie is al geruime tijd geweten dat ook het stadsbestuur van Mechelen de bouw van een nieuw stadion in het bestuursakkoord heeft opgenomen. Zowel het stadion van KV Mechelen als dat van Racing heeft duidelijk zijn beste tijd gehad. Het stadsbestuur kijkt dan ook uit naar een nieuwe locatie waar een gezamenlijk stadion voor zowel KV als Racing kan worden gebouwd. Veel is er over die plannen nog niet geweten. Wel duikt als potentiële site regelmatig het sport- en recreatiedomein De Nekker op. "Voor de rest zit alles nog in een denkfase", klinkt het in Mechelen.

Ook Lier zou met bouwplannen rondlopen. Dat was al lang zo, maar de precaire situatie waarin de Pallieters zich lange tijd bevonden, maakten dat die plannen in de koelkast verdwenen. Nu Lierse inmiddels geld gevonden heeft via een Egyptische sponsor, duiken ook de plannen voor een nieuw stadion weer de kop op.

In de stille Kempen wordt blijkbaar ook aan bouwen gedacht. Zowel Westerlo als Geel willen hun thuisbasis rendabiliseren. Maar ook daar blijken de plannen nog niet veel meer te behelsen dan enkeledenkpistes.

Location-Hunting

Twee clubs die net als Gent sowieso al een verhuis naar een nieuwe locatie hebben ingecalculeerd, zijn respectievelijk Club Brugge en Germinal Beerschot. Al blijft ook daar discussie en onzekerheid bestaan over welke locatie de meest geschikte is. (Foto Jaspers - Eyers Architecture)

"Uit onze studie, waarbij maar liefst zestien locaties werden onderzocht, komt de site in Loppem bij de Oostkampsebaan als de meest optimale naar voor", weet club-voorzitter Michel D'Hooghe. "Uiteraard zal een en ander nog afhangen van de verdere afbakening van het grootstedelijk gebied Brugge. Maar dat het stadion ten zuiden van Brugge moet komen, is voor ons een noodzaak."

Michel D'Hooghe (Club Brugge): "Wij zijn in Jan Breydel nooit echt thuis. Wij zitten constant in een systeem van timesharing. Ook al betaalt Club Brugge ruim 90% van de huurgelden."

De locatie mag dan nog niet voor de volle honderd procent vaststaan, het nieuwe stadion én de financiering liggen 'gebruiksklaar' op tafel. "Het wordt het grootste en mooiste stadion van België", stelt general-manager Filips Dhondt. "Drie ringen boven mekaar met een capaciteit van 40.000 toeschouwers. En met de mogelijkheid om i.p.v. de huidige 460 vip's te ontvangen maar liefst 4.000 couverts aan te bieden. Enkel dat al moet de club een financiële boost geven."

Michel D'Hooghe vult aan: "En er is de bereikbaarheid natuurlijk. Die is bij het huidige Jan Breydelstadion lamentabel. We hebben supporters uit Tongeren die langer onderweg zijn om vanop de Brugse ring het stadion te bereiken, dan over hun reis van Tongeren naar Brugge. Dat is al te gek. En met de bouw van het nieuwe stadion worden ook alle parkeerproblemen opgelost. Want als topploeg functioneren in het midden van een woonwijk is zeker geen evidentie."

"Laat ons een kat een kat noemen en duidelijk stellen dat zonder dit nieuwe stadion Club met de rug tegen de muur wordt gezet. Wij willen een eigen stek en willen blauwzwart verder laten uitgroeien tot een club die ook op het Europese niveau grootse prestaties kan leveren. Daarenboven zijn wij in Jan Breydel nooit echt thuis. Wij zitten constant in een systeem van timesharing. Ook al betalen we ruim 90% van de huurgelden."

Een moeilijk verhaal

Wie evenzeer op zoek is naar een financiële boost is Germinal Beerschot. Ook daar horen we hetzelfde verhaal. Meer abonnementen, uitverkochte plaatsen, veel te weinig loges en business-seats, een onaangepaste parkeerinfrastructuur, veel sponsorinteresse en heel veel ambitie.

"We zitten op de huidige locatie aan onze limiet inzake commerciële capaciteit. En dat strookt niet met de ambitie die een club als Germinal Beerschot heeft. Wij willen groeien en zowel op nationaal als Europees niveau hoge ogen gooien. Maar dat kan enkel als we de commerciële waarde van onze club ten volle kunnen benutten. Enkel dat al maakt een verhuis noodzakelijk", stelt marketing-manager Matthias De Caluwé, die samen met drie bestuursleden in opdracht van voorzitter Jos Verhaegen en gedelegeerd bestuurder Herman Kesters mee de bouw van een nieuw stadion voorbereidt.

Matthias De Caluwé (Germinal Beerschot): "Wij hebben hier in Antwerpen een bijzonder groot potentiëel aan jong talent, supporters en sponsors. Het zou gewoon te gek zijn dat niet te valoriseren."

Matthias De Caluwé: "Wij hebben vanuit Germinal Beerschot de voorzet gegeven en al heel wat voorbereidend werk geleverd. Inclusief een gedetailleerd locatieonderzoek. Momenteel bekijken we volop het financiële plaatje en proberen we de private financiering rond te maken. Met andere woorden, wij hebben de trein hier in Antwerpen aan het rollen gebracht en willen ook niet meer dat die stopt. Wij hebben hier een bijzonder groot potentiëel aan jong talent, supporters en sponsors. Het zou gewoon te gek zijn dat niet te valoriseren."

Daarmee lijkt duidelijk dat Germinal Beerschot Antwerpen sowieso verder wil met het nieuwe stadion. In samenwerking met het stadsbestuur van Antwerpen, dat in het bestuursakkoord de bouw van een nieuw stadion liet inschrijven en dat liefst ziet gebeuren in samenwerking met Royal Antwerp FC. "Het Antwerpse verhaal is zeker geen makkelijk verhaal omdat er heel wat gevoeligheden meespelen. En ondanks het feit dat wij de bal aan het rollen hebben gebracht, ligt de sleutel voor het verdere verloop van dit dossier niet echt meer in onze handen. Maar ik herhaal, wij willen vooruit. En liefst zo snel mogelijk", benadrukt Matthias De Caluwé.

Multifunctioneel

Dat nieuwe of vernieuwde stadions zich vandaag de dag niet enkel beperken tot het voetbalgebeuren op zich, hebben ze in het buitenland al lang begrepen. En die evolutie dringt ook in Vlaanderen door. Alle bouwprojecten zijn erop gericht om het voetbalgebeuren in een veel breder perspectief te zien. "Als een voetbalbelevenis", klinkt het gezamenlijk uit de monden van onze gesprekspartners.

In Gent uit zich dat in de bouw van 26.000 m² ruimte die zal ingenomen worden door kantoren, distributie, opslag en logistiek. "En door de implementatie van een grote feestzaal die door verenigingen uit het Gentse kan worden gehuurd. Daarenboven willen wij ook ons restaurant 'Club 50' zeven dagen op zeven openhouden. Zodat er steeds beweging is in en rond het stadion", weet Gent-manager Michel Louwagie.

In Brugge gaat men nog een stap verder en bouwt men naast het stadion een tweede complex waarin zo maar eventjes 45.000 m² winkeloppervlakte ter beschikking komt. "Dat is niet te hoog gegrepen. Nog voor de eerste steen is gelegd, hebben we al aanvragen binnen die goed zijn voor een bezettingsgraad van 140%. Keuze te over dus", stelt Filips Dhondt.

"In Anderlecht passen wij dat systeem al langer toe", aldus Michel Verschueren. "Met naast onze loges en business-seats ook onze congresinfrastructuur en toprestaurant Saint-Guidon. Nu reeds moeten we tal van aanvragen weigeren. Mits de bijkomende mogelijkheden ben ik ervan overtuigd dat we hier nog veel meer economische return van kunnen krijgen."

Hotel- en congresaccommodatie

En hoewel de plannen van Germinal Beerschot zich nog in een embryonale fase bevinden, beseft men ook daar dat een samenwerking met de private sector een must is en de rendabilisering van het nieuwe stadion ook buiten de ticketverkoop en klassieke horeca-activiteiten ligt. "Momenteel denken wij daarbij niet aan commerciële ruimten voor handel. De piste die wij bewandelen situeert zich meer op het vlak van hotel- en congresaccommodatie", weet Matthias De Caluwé. Een bijkomende piste die zowat alle clubs bewandelen, is dat zij uit de naamgeving van hun nieuw stadion extra-inkomsten willen puren. "Als onze hoofdsponsor zich daartoe geroepen voelt, kan het stadion gerust het 'Dexia-stadion' heten", aldus Michel D'Hooghe. Ook andere clubs zien er geen probleem in de naam van hun stadion ter beschikking te stellen van een sponsor.

Wereldbeker 2018

Michel Verschueren (Anderlecht): "Het is absurd dat Anderlecht zich tot over de kop in de schulden zou steken met het oog op één of twee WK-wedstrijden."

Vele clubs - ook over de taalgrens - mogen dan wel aan het bouwen en verbouwen gaan, de vaststelling blijft dat de geplande toeschouwerscapaciteit in vergelijking met het buitenland veelal klein blijft. Enkel Club Brugge haalt de 40.000. Gent wil een stadion van 20.000, Germinal Beerschot denkt aan eenzelfde capaciteit en met de bouw van een derde ring haalt het Astridpark in de toekomst ongeveer 35.000 toeschouwers. Met het oog op een eventuele organisatie van het WK 2018 in de Lage Landen, lijkt dat toch iets té beperkt. "Het is een economische afweging", valt Michel Verschueren met de deur in huis. "Wat mij betreft is het absurd om verder te springen dan onze stok lang is. Anderlecht mag zich niet tot over de kop in de schulden steken met het oog op de organisatie van één of twee WK-wedstrijden. Na enkele weken is de wereldbeker weg, de schulden blijven meestal veel langer." (Foto Bontinck / AniMotionS)

Ook Gent-manager Michel Louwagie is die mening toegedaan. "Wij hebben dat al eens meegemaakt toen we in 1986 en '89 het huidige stadion verbouwden. We deden dat toen met eigen middelen, goed voor een bedrag van bijna 15 miljoen euro. Maar we konden niet afbetalen zodat er - in combinatie met andere factoren - een gecumuleerde schuld van 23 miljoen euro ontstond. Uit die financiële put zijn we pas in 1998 gekropen na de verkoop van al onze topspelers. Zo'n fout gaan we zeker niet meer maken. Het nieuwe stadion wordt gebouwd door de cvba Artevelde. En de stad stelt de gronden ter waarde van 12 miljoen ter beschikking. De participatie van de club blijft beperkt tot de afwerking van de promenade."

65.000 geregistreerde Club-supporters

In Brugge kijkt men wel uit naar een eventuele organisatie van het WK 2018 maar nog meer naar wedstrijden in functie van de Uefacup. "En Europa stelt daarbij hoge eisen. Nu al is een capaciteit van 30.000 een minimum. Verwacht wordt dat de Uefa dit zal optrekken naar 35.000 à 40.000 toeschouwers. Maar dat is niet de enige reden natuurlijk. Wij hebben gewoon een groot potentieel aan supporters. Nu al verkopen wij jaarlijks 22.000 abonnementen en hebben wij 65.000 geregistreerde supporters. Dus het potentieel is er zeker", verklaart Michel D'Hooghe.

Ook volgens Matthias De Caluwé is er in Antwerpen vast en zeker voldoende potentieel. "Als dat er in Antwerpen niet is, dan is het er nergens", bezweert hij. "Antwerpen is groot genoeg voor twee topclubs. Neem nu bijvoorbeeld onze bekerfinale, toen telden wij 19.000 supporters die mee op verplaatsing gingen. Op verplaatsing hé! Dus we hebben genoeg potentieel om makkelijk een stadion van 25.000 toeschouwers meermaals per jaar te vullen. Of er een groter stadion kan komen, hangt dan weer af van de eventuele verdere visie van het stadsbestuur. Maar we moeten wel zien dat we ons niet in onhaalbare financiële avonturen storten."

Gunter Joye