"Ach, ik heb nooit gekozen om op het podium te staan. Ik werd als kind op het podium gezet. Daar moest ik liedjes zingen, gedichtjes voordragen. Je weet hoe dat gaat."

"Ach, ik heb nooit gekozen om op het podium te staan. Ik werd als kind op het podium gezet. Daar moest ik liedjes zingen, gedichtjes voordragen... je weet hoe dat gaat. Blijkbaar deed ik dat goed, want er kwam geen eind aan. Ook op het Sint- Augustinusinstituut in Brakel merkten sommige leerkrachten mijn teken-, schrijf- en zangtalent op. Zo werd ik een soort schoolambassadeur voor de Broeders van Liefde. Ik nam deel aan poëzie- en tekenwedstrijden en won die. Plaatselijke correspondenten zorgden ervoor dat ik geregeld de kranten haalde en zo werd ik in de regio een bekend gezicht."

Eerste gitaar

Van zijn moeders vriendin kreeg Marijn zijn eerste gitaar voor 500 frank. Haar zoon zag niets in muziek. "Maar dat manneke dat altijd in de gazet staat kan daar wel iets mee doen."

Ze had gelijk. Zoals het in beginjaren '60 gebruikelijk was voor muzikale jongeren, startte ook Marijn Devalck een eigen bandje. Hij speelde mee op nachtelijke boerenbals in de Vlaamse Ardennen. Als jonge knaap van amper 13 à 14 jaar leerde hij het nachtleven kennen en genoot met volle teugen van het mollige Vlaamse vlees, het bier en de sigaretten. Daarnaast haalde hij zonder al te veel inspanning knappe schoolresultaten. "Muziek was één ding, maar ik was ook misdienaar, voetbalde bij de plaatselijke club, speelde bij de harmonie. Het waren hectische jaren.

Tieneridool

Door mee te doen aan Humo's talentenjacht raakte de muziekcarrière in een stroomversnelling. Onder de artiestennaam Marino Falco veroverde hij de harten van vooral vrouwelijke fans. Als 14-jarige schreef hij zijn eerste songs. "Mijn vader is gestorven toen ik amper zes was. Mijn eerste liedje gaat daarover. In makkelijk verstaanbaar Frans had ik het over 'Je n'ai plus mon papa'. Het werd een gigantische hit. Ook de B-kant 'Ma première cigarette' scoorde. Het waren liedjes die zowel insloegen bij vaders als moeders, die in stilte een traan wegpinkten omwille van zoveel emotie."

Fotograaf Herman Selleslaghs maakte foto's van Marino Falco en toen één ervan als centerfold in Humo verscheen, was het hek helemaal van de dam. "Vrouwen stonden me op te wachten toen ik van school kwam. Daarmee konden de Broeders van Liefde niet lachen. De school werd een griezelhuis, de problemen stapelden zich op. Het werd zo erg dat ik, op doktersbevel, als 14-jarige van die school moest wegblijven. Een andere school vinden lukte niet. Het hectische leven eiste zijn tol en een zenuwinzinking lag op de loer."

"Vrouwen stonden me op te wachten toen ik van school kwam. Daarmee konden de Broeders van Liefde niet lachen en ik kreeg de rekening gepresenteerd. De school werd van toenaf een griezelhuis."

De jonge Marijn Devalck bleef niet onopgemerkt. Via muzikale omzwervingen werd hij langzaam maar zeker een bekende Vlaming. Dat is ook de reden dat hij in 1984 gevraagd werd in het radioprogramma 'Kwistig met muziek'. "Hierin mocht een gast een wens doen. Presentatoren Ro Burms en Els Van Herzele probeerden die dan te vervullen in de loop van die uitzending. De meesten hadden erg materiële wensen. Dat ging van een speciale jukebox, tot een ritje met een extravagante auto. Die materiële wensen waren niets voor mij. Ik wilde in contact komen met mensen met autisme of hun familieleden. De eerste die me tijdens dat programma belde, was Paula, een oude schoolgenote wiens zoontje aan autisme lijdt."

Autisme isoleert

"Diep in mijn hart draag ik het beeldje op aan Etienne Van Langenhoven. Hij ligt aan de basis van 'Breek de Stilte', maar verloor dit jaar de strijd tegen kanker.'

"Autisme was in die periode helemaal onbekend. Toen ik Paula's verhaal hoorde, stond het voor mij vast dat ik iets zou doen om 'autisme' beter bekend en aanvaardbaar te maken. Haar zieke zoontje kon bij momenten erg onhandelbaar zijn. Het gezin raakte hierdoor in een sociaal isolement. Op mijn aandringen vertelde ze haar verhaal aan een nokvolle raadszaal in het gemeentehuis van Brakel. Haar menselijke verhaal sloeg in als een bom en resulteerde in het oprichten van WAVA (Werkgroep Autisme Vlaamse Ardennen). Later speelde ik mee in een voetbalploeg bekende Vlamingen. Zo kwamen we ook terecht in Stabroek voor een match ten voordele van 'Kom op tegen Kanker', georganiseerd door Etienne Van Langenhoven en zijn ploeg. Hij sprak me over een familie in het polderdorp van wie de zoon aan autisme lijdt. Ook in Stabroek was er een behoefte om die onbekende ziekte uit de anonimiteit te halen. We spraken af, staken de koppen bij mekaar en zo ontstond de vereniging en zelfhulpgroep 'Breek de Stilte'.

Er kwam een eerste opendeurweekend in het prachtige Ravenhofkasteel in Putte- Stabroek. In diezelfde periode scoorde Bob Savenberg en Stef Bos met hun liedje 'Breek de Stilte' een Vlaamse hit. Eindelijk raakte de ziekte een stukje in de actualiteit", aldus Marijn Devalck.

Breek de Stilte

"Dankzij deze vzw leerde ik de Stabroekse familie Edor en hun autistische zoon David kennen. David is een geweldige fan van FC De Kampioenen en vooral van Boma. Omdat ik weet dat regelmaat en orde erg belangrijk zijn in het leven van mensen met autisme, ben ik nog steeds erg alert als ik weet dat ik David ontmoet. Zo was ik eens een keertje op weg naar David. Hij zou Balthazar Boma ontmoeten. Ik was al bijna in Stabroek, toen ik vaststelde dat ik mijn typische Bomabril en gouden ketting thuis was vergeten. Er zat niets anders op dan terug te rijden. David zou nooit aanvaarden om Boma te zien zonder die opvallende attributen."

Sedert dan blijft Marijn Devalck actief betrokken bij de vzw Breek de Stilte. Als peter van de vereniging probeert hij jaarlijks in september deel te nemen aan de wandeling ten voordele van de vereniging. Dit jaar stond de elfde editie op het programma en ook nu waren niet alleen 'Boma', maar ook een pak andere Kampioenen van de partij. De opbrengst gaat naar het woon- en tuinproject autisme in Stabroek.

Uniek autismeproject

Enkele maanden geleden was Vlaams minister Dirk Van Mechelen aanwezig bij de eerstesteenlegging voor twee opvangtehuizen. Eén ervan wordt gebouwd voor volwassenen met autisme en kwam tot stand in samenwerking met vzw Breek de Stilte.

Vanaf volgend jaar kunnen daar acht volwassenen met een mentale handicap en autismespectrumstoornis onder toezicht wonen. Bouwen voor deze doelgroep is niet vanzelfsprekend. Juist omwille van hun handicap hebben zij nood aan specifieke bouwomkadering.

Zo komt er bijvoorbeeld tussen alle kamers een functionele ruimte, die moet voorkomen dat de bewoner te veel geprikkeld worden door geluiden uit aanpalende kamers. Marijn Devalck is peter van het autismeproject. Als blijk van erkenning voor zijn inzet voor mensen met autisme ontving Marijn Devalck een beeldje. 'Boma' was zichtbaar ontroerd door dit gebaar.

"Op dat moment kon ik niets zeggen, omdat ik te geëmotioneerd was. Eigenlijk verdien ik dat beeldje niet. Een tijdje geleden vernam ik het overlijden van Etienne Van Langenhoven. Hij verloor de strijd tegen kanker. Die man ligt aan de basis van 'Breek de Stilte'. Diep in mijn hart draag ik dit beeldje op aan hem."

Erik Vandewalle

"Radio maakt onze zoon onzeker"

Roger Edor (53) en Lutgarde Wolles (54) hebben een zoon met autisme. David is ondertussen 27 jaar. Tien jaar gelden stond het koppel samen met andere ouders van kinderen met autisme en professionelen aan de basis van de vzw Breek de Stilte.

"Mensen met autisme nemen de prikkels uit hun omgeving wel waar, maar kunnen ze niet in een juist kader plaatsen en dat zorgt voor problemen. De ziekte gaat dikwijls samen met een matige tot ernstige mentale handicap. Orde en regelmaat geeft hen zekerheid en houvast. Al jarenlang is David bijvoorbeeld in de ban van FC De Kampioenen. Hij heeft alle afleveringen al tientallen keren bekeken, kent de dialogen uit het hoofd, maar is toch telkens geboeid door wat hij ziet. Daarna brengt hij ons steevast verslag uit", zegt Roger Edor. Lutgarde geeft een ander voorbeeld. "David is dol op muziek. 't Is te zeggen, hij heeft cd's van The Strangers en Elvis, kent alle nummers, zingt ze mee, maar wordt onrustig wanneer de radio speelt. Radio is voor hem onvoorspelbaar, omdat hij niet weet welke muziek
er komt."

Ouders van kinderen met autisme moeten zich alle dagen opnieuw bewijzen. De buitenwereld begrijpt niet altijd wat er gebeurt en reageert dikwijls negatief. "Als je als ouder van een kind met autisme te lang moet wachten in een winkel, bestaat de kans dat je kind heftig reageert of agressief wordt. Dan regent het verwijtende blikken, zeker als je zoon een tiener is of erger nog een volwassene", legt Lutgarde uit.

Meer info over autisme: www.breekdestilte.be

Erik Vandewalle