Wijzers: Mevr. Demeulemeester, ik ga een geheimpje verklappen. Ook ik droomde er ooit van ontwerper te worden. En de barbiepoppen van mijn zussen waren daar de aanleiding toe...

Ann Demeulemeester: "Ik heb nooit met poppen gespeeld (lacht). Maar ik ben wel geboren met een stevig karaktertje. Reeds als kind wist ik goed wat ik wou. Ik was heel bewust bezig met de dingen die mij interesseerden. Zoals tekenen. En met het principe 'No time to waste' in het achterhoofd, heb ik vrij vroeg de beslissing genomen om daar verder in te gaan. Met een schoolcarrière aan het Sint-Lucas in Gent als logisch gevolg."

"Liefde en schoonheid: meer moet een mens toch niet hebben?"

Wijzers: Maar het werd het internaat in Brugge, waar je Plastische Kunsten volgde.

Ann Demeulemeester: "Ja, bij de 'nonnekes'. Dat was niet echt mijn ding hoor. Overdag wel. Dan stortte ik mij volop op de studies. Maar 's avonds had ik het moeilijker met het gebrek aan vrijheid in het internaat. Waarom het Brugge werd? Mijn ouders vonden het niet zo'n goed idee om hun dochter op zeer jonge leeftijd ver van huis te laten studeren. Dus viel de keuze op Brugge, iets dichter in de buurt van mijn geboortestad Waregem. Dat was trouwens de enige keer dat mijn ouders zich daarmee gemoeid hebben. Want hoewel de artistieke wereld niet echt hun wereld was, hebben zij mij wel steeds gesteund in de keuzes die ik maakte. Iedereen is geboren met een talent en moet de kans krijgen om dat talent te ontwikkelen, dat was hun principe. En daar ben ik hen dankbaar voor."

Wijzers: En daar op het internaat groeide de liefde voor mode?

Ann Demeulemeester: "Het is niet alsof ik daar plots een goddelijke ingeving kreeg. Dat is geleidelijk gegroeid. Ik tekende graag, voornamelijk portretten en mensen tout court. En als je mensen tekent, wordt je uiteraard ook automatisch geconfronteerd met wat ze dragen. Je ontmoet nu eenmaal niet zo vaak naakte mensen hé. (lacht) En in die periode was ik ook op zoek naar een manier om te communiceren met de mensen rond mij. En van het een kwam het ander. Ik wou weten wie wat draagt. En waarom ze dat dragen. En zo is die passie voor het ontwerpen ontstaan."

"Een mooi stukje poëzie, muziek, een beeld, een zin... Daar krijg ik vaak een echte energiestoot van."

Wijzers: Je had weinig of geen voorkennis toen je op de Antwerpse modeacademie terechtkwam?

Ann Demeulemeester: "Meer zelfs, ik ben geen echte modevrouw. Ik heb lak aan alle moderegeltjes. Eigenlijk heeft het mij nooit geinteresseerd of mijn rok nu tot boven of onder mijn knie kwam. Ik was dan ook wel best een buitenbeentje op de academie, waar ik terechtkwam tussen mensen die al heel hun jonge leven met niets anders dan mode bezig waren."

Wijzers: En toch lag daar de kiem voor een fluwelen revolutie in de modewereld. Dankzij jullie stond België plots op kaart.

Ann Demeulemeester: "Daarbij spelen verschillende elementen. Het toeval is daar zeker één van. Je krijgt plots op één plaats een concentratie van getalenteerde mensen die samen discussiëren en hard werken. Ambitieuze mensen ook, die mekaar in een gezonde concurrentiesfeer dwingen om hun beste beentje voor te zetten. En die mekaar proberen de loef af te steken om als eerste de wereld te veroveren. Al was ik ook daar weer een beetje een buitenbeentje. Na mijn studies aan de academie was ik nog niet klaar om de wereld te 'affronteren' met mijn creaties. Ik vond dat ik nog te weinig technische bagage had. Vandaar dat ik eerst nog vijf jaar bij een frima aan de slag ben gegaan, waar ik aan klassieke collecties werkte."

Wijzers: En dan eindelijk de grote doorbraak?

Ann Demeulemeester: "Bijna! Weet je, ik ben een beetje controlefreak. Dus nadat ik bij die bewuste firma de naald en schaar aan de haak hing, moest ik eerst nog iets anders doen: een kind krijgen op mijn 25ste. En dan heb ik de grote stap in het onbekende gezet. Met al mijn spaarcentjes heb ik samen met mijn man Patrick Robyn de bvba32 opgericht, ben ik als een gek stoffen gaan kopen en heb ik hoogzwanger in bed mijn eerste collectie op papier gezet. En dan kwam de lijdensweg: op de blote knieën gaan smeken bij de producenten om in hun vrije tijd toch maar enkele van mijn ontwerpen te produceren."

Wijzers: waarmee je uiteindelijk furore maakte op de British Design Show in Londen...

Ann Demeulemeester: "Binnen de modewereld hoort het eigenlijk om naar Parijs te trekken. Maar daar voelde ik mij nog niet rijp voor. Vandaar dat er op een bepaald ogenblik opnieuw contacten werden gelegd met de oude studiegenoten (Dries Van Noten, Walter Van Beirendonck, Dirk Van Saene, Dirk Bikkembergs en Marina Yee) om als tussenstap naar Londen te trekken waar we met zijn zessen elk een piepklein standje hadden op de modebeurs. (zie ook kader). En dan ging het plots razendsnel. De media ontdekte ons en ook de winkels kwamen in dichte drommen aanschuiven. De rest is geschiedenis."

Wijzers: Al kregen ze daar in Londen wel te maken met de harde West- Vlaamse mentaliteit?

Ann Demeulemeester: "Tja, de bestellingen stroomden daar binnen en plots begon ik mij te realiseren dat ik al die stukken ook nog geproduceerd moest krijgen. En ik had al mijn geld in die eerste - zeer bescheiden - collectie gestoken. Daarom heb ik gevraagd of ze bij de bestelling meteen ook het geld op tafel konden leggen. Dat was toen niet meteen... de mode laat ons zeggen."

De zes... omdat deze namen te moeilijk waren

Sinds de British Design Show in Londen, gaan Ann Demeulemeester, Dries Van Noten, Walter Van Beirendonck, Dirk Van Saene, Dirk Bikkembergs en Marina Yee door het leven als 'de zes van Antwerpen'. Een etiket dat deze ontwerpers blijft achtervolgen, al lag het helemaal niet in hun bedoeling als groep naar buiten te treden.

"Het feit dat we met z'n zessen in Londen aanwezig waren, had niks te maken met een groep an sich. De reden was veel banaler. We hadden namelijk beslist om samen naar Londen te trekken om kosten te sparen. Met zessen een busje huren is nu eenmaal veel goedkoper dan alleen", aldus Ann Demeulemeester die meteen ook de verklaring geeft waar de term 'de zes' vandaan komt."

Pietluttige standjes

"Toen de media ons daar zagen staan op zes pietluttige standjes volgepropt met elk onze aparte kledinglijn, kwamen ze vragen waar we vandaan kwamen. Toen bleek dat we allen uit België afkomstig waren en aan de Antwerpse modeacademie hadden gestudeerd, was dat voor hen niet enkel onverwacht maar vonden ze dat meteen ook geweldig." "Maar onze namen, dat was andere koek. Bikke... who? Demeulem... Dat was voor hen iets teveel van het goede. Vandaar dat de Engelse media er dan maar meteen 'The six from Antwerp' van hebben gemaakt. Dat bekte beter."

Wijzers: Twintig jaar later mag u als een icoon in de modewereld worden beschouwd. Heeft Ann Demeulemeester nog dromen?

Ann Demeulemeester: "Gelukkig maar! Meer zelfs, ik probeer vier keer op een jaar een droom te creëren via mijn collecties. Want zo moet je een defilé interpreteren. Als een droom die een tendens aangeeft. Een opeenstapeling van emoties en passies. Een verhaal waarbij met iedere nieuwe collectie een nieuw hoofdstuk aan wordt toegevoegd."

De 'Tax Shelter', een eerste stap in de goede richting

Reeds van in het begin probeerde Ann Demeulemeester haar collecties door binnenlandse fabrikanten te produceren. En hoewel de Belgische verankering er nog steeds erg is, moest zij noodgedwongen uitwijken naar het buitenland.

"Er is heel veel creativiteit in ons land. De ontwerpers zijn daardoor groot geworden. Helaas is industrie ons daar niet in gevolgd", stelt ze. "Nochtans waren de capaciteiten er oorspronkelijk. De techniek was misschien wel beperkt, maar die kan je gaandeweg aanleren."

Het is een mes dat langs twee kanten snijdt. Want gezien het achterblijven van de mode-industrie in België is het voor nieuwe jonge ontwerpers evenmin eenvoudig een producent voor hun collectie te vinden.

Jong modetalent

De vorige federale regering kwam daar een stukje aan tegemoet. Via de zogenaamde Tax Shelter, een wetsontwerp dat werd ingediend door volksvertegenwoordiger Annemie Turtelboom, wordt aan investeerders de kans geboden te investeren in jonge modetalenten. In ruil krijgen ze een fiks belastingvoordeel (150% van de investeringen).

Concreet betekent dit dat er een raamovereenkomst wordt afgesloten voor het ontwerpen en in productie brengen van een modecollectie, en dit tussen de ontwerper en een investeerder. De investeerder mag geen productiebedrijf zijn. Dit is noodzakelijk om de onafhankelijkheid van de ontwerper te kunnen garanderen zodat die op zoek kan naar de meest kwaliteitsvolle producent.

Wijzers: En waar komt telkens weer die inspiratie voor zo'n nieuw hoofdstuk vandaan?

Ann Demeulemeester: "Van overal. Bij mij draait alles rond het gevoel. En die kunnen door vanalles en nog wat worden 'getriggerd'. Een mooi stukje poëzie, muziek, een beeld, een zin... Daar krijg ik vaak een echte energiestoot van. Dan ben ik ontroerd maar tegelijkertijd enorm gemotiveerd om te bewijzen dat ik ook zo'n mooie dingen kan maken, maar dan wel in mijn vakgebied natuurlijk."

Wijzers: Al durft u daar ook wel eens buiten te treden.

Ann Demeulemeester: "Ik heb ook al enkele meubels ontworpen - waarmee ik trouwens ook al in de prijzen ben gevallen - en neem regelmatig deel aan tentoonstellingen. De jongste jaren hou ik mij samen met mijn man Patrick ook wel bezig met bijvoorbeeld de inrichting van mijn winkels. Dat is ook creatief en daar kan ik ook ontzettend van genieten. Net als van vele kleine dingen hoor. Zoals alle planten en bloemen in mijn tuin een nieuwe plaats geven. Of ik kan ook supergelukkig zijn met een speciale taart die ik gebakken heb. Of als één of ander zelfgevonden gerecht in de smaak valt bij mijn vrienden."

Wijzers: U lijkt perfect gelukkig!

Ann Demeulemeester: "Goh, misschien wel. Ik ben best wel trots op wat ik in de voorbije vijfentwintig jaar heb bereikt. Creatief maar ook zakelijk met de uitbouw van een team fantastische mensen rond mij. En wat de toekomst nog moet brengen? Ik wil in de toekomst ook niks anders doen dan datgene wat ik in het verleden al gedaan heb. Liefde en schoonheid, dat is wat ik vroeger wou en dat is ook wat ik nu en in de toekomst wil."

Gunther JOYE

Ann Demeulemeester
Leopold De Waelplaats
2000 Antwerpen
Tel. 03/216 01 33
Openingsuren:
Dagelijks van 10u30-18u30