Rik Deblauwe
Advocaat

Met fiscaliteit kan je een beleid sturen. Is het een goede zaak dat de gewesten meer armslag kregen? Hebben ze nood aan nog meer fiscale autonomie?

Rik Deblauwe: "Alles heeft voor- en nadelen, ook fiscale autonomie voor gewesten. Een nadeel is dat de fiscaliteit ingewikkelder geworden is: je moet voortaan drie wetgevingen kennen in plaats van één. Een onmiskenbaar voordeel is wel dat er dank zij de regionalisering beweging gekomen is de gewestelijke belastingen, en dat die de laatste jaren enorm gemoderniseerd zijn. De andere gewesten zijn Vlaanderen grotendeels gevolgd: denk maar aan de 3% en later vrijstelling voor de familiale ondernemingen, de verlaging van de schenkingsrechten. Elk gewest legt zijn eigen nuances, maar grotendeels komt het op hetzelfde neer. Hadden we moeten wachten tot er een Belgisch akkoord was, dan was er misschien nog niets veranderd. De regionalisering is dus een goede zaak geweest, en het zou goed zijn mocht zij verder afgerond worden, maar dan liefst met duidelijke bevoegdheden."

Is het gunstig dat er fiscale concurrentie speelt tussen Vlaanderen, Wallonië en Brussel?

Rik Deblauwe: "Concurrentie speelt niet alleen tussen de gewesten onderling, maar vooral internationaal: binnen de Benelux, binnen Europa, in de wereld. De interne Belgische fiscale concurrentie bereidt ons dus voor op de internationale concurrentie, maakt ons sterker. Binnen België is de concurrentie nog niet zo erg, want Wallonië en Brussel namen tot nu toe vooral de Vlaamse maatregelen – met lichte wijzigingen – over. De verlaging van de schenkingsrechten blijkt de Vlaamse overheid meer inkomsten te bezorgen."

Wat is het nut voor de burger van deze verlaging? Spreken we over een vrijwillige generatiesprong?

Rik Deblauwe: "Als er ergens sprake is van een win-winsituatie, is het met de verlaging van de schenkingsrechten op roerende goederen, zou ik zeggen: de ouders kunnen op een correcte manier hun nalatenschap regelen, de kinderen krijgen de goederen op een open en duidelijke manier, de economie verjongt, de overheid wordt er beter van! Als maatregel was het gedurfd, want sinds meer dan 100 jaar was de driejaarsperiode heilig: alles wat uit het patrimonium van de erflater verdwenen was in de drie jaar vóór het overlijden moest en zou belast worden met successierechten. Dit is de belangrijkste innovatie, die het succes van de maatregel verklaart." "Ik denk dat het nut voor de burger er hoofdzakelijk in bestaat dat er duidelijke afspraken kunnen komen binnen de families: mits 3% kan alles klaar en duidelijk schriftelijk en in alle openheid, zowel tegenover de fiscus als tegenover de andere leden van de familie, tegenover de bank en tegenover derden, vastgelegd worden. Glasnost en perestrojka, is ook in deze materie een goede zaak."

Welke fiscale maatregelen dient Vlaanderen nog te nemen?

Rik Deblauwe: "Er is nog veel werk. Op kastelen en ander waardevol onroerend goed is het successierecht een zware belasting, die het behoud voor de volgende generaties in het gedrang brengt. Daar zou iets aan gedaan kunnen worden. De successierechten in de zijlijn zijn nog altijd heel hoog: maximum 65% is minder dan de 80% die Brussel en Wallonië hanteren, maar blijft een onredelijk tarief, dat de mensen opstandig maakt. Ook internationaal kan Vlaanderen een pioniersrol spelen door de internationale dubbele belasting tussen staten uit te schakelen. Dit kan bv. door verdragen af te sluiten met de ons omringende landen. We hebben op dit moment maar twee verdragen: één met Frankrijk en één met Zweden. Er ontstaan elk jaar meer situaties van internationale dubbele belasting, doordat de kinderen in andere landen gaan wonen of de ouders onroerend goed kopen in het buitenland."