Sinds hij met 'Westel' in 2001 de Belgische voetbalbeker won, moet de charismatische Wijnants zowat de bekendste en meest populaire inwoner van Groot-Westerlo zijn. Wijnants, in het gewone leven groothandelaar en importeur van Hollandse kazen, bestuurt voetbalclub Westerlo nu al 10 jaar met fluwelen hand en een gezonde portie Kempens 'boerenverstand'.

Herman Wijnants: "Ik denk dat we terecht fier mogen zijn op wat we hier, met beperkte middelen, de voorbije periode gerealiseerd hebben. En trouwens nog steeds aan het realiseren zijn. Westerlo, met de deelgemeenten Oevel, Tongerlo, Voortkapel, Oosterwijk, Heultje en Zoerle-Parwijs erbij, is een bescheiden Kempense gemeente van ongeveer 22.500 inwoners. In Westerlo-centrum zelf wonen nog geen 5.000 mensen. Dit maakt dat Westerlo momenteel de enige 'gemeente' is in de hoogste voetbalklasse. Alle andere clubs in de Jupiler League komen uit een 'stad'. Dat is toch wel uniek."

Hoe kan een provincieclub als Westerlo overleven op zo'n hoog niveau?

Herman Wijnants: "Door inventief te zijn. Westerlo heeft de voorbije jaren een reputatie van 'goed bestuur' opgebouwd. Spelers die bij ons een contract tekenen, weten dat ze altijd correct en op tijd zullen uitbetaald worden. Wij staan hier bekend voor. Bovendien was Westerlo ook één van de eerste clubs in België om een samenwerking aan te gaan met buitenlandse clubs, zoals Chelsea en Feyenoord. Onze club zal zich niet in financiële avonturen storten. Zo hebben we nog nooit een speler verkocht om ons budget rond te krijgen. Dat zou volledig in strijd zijn met onze visie. Westerlo heeft ook nog nooit een trainer ontslagen. Dat doen we gewoon niet. Iedereen die vertrekt, doet dat uit eigen wil."

Gemoedelijke Kempense sfeer

"De factor geluk speelt natuurlijk ook een rol. Het arrest Bosman was een goede zaak voor onze club. Maar het échte geheim van Westerlo, is de gemoedelijke sfeer die er bij ons heerst. Verschillende spelers die hier doorbraken en het daarna op een ander gingen proberen, haalden zelden nog hetzelfde niveau als in 't Kuipje. Of kwamen gewoon terug, omdat ze de familiale Kempense sfeer in Westerlo misten."

En in die sfeer bent u geboren en getogen.

Herman Wijnants: "Eigenlijk ben ik niet uit Westerlo zelf, maar uit de deelgemeente Tongerlo afkomstig. Nu is het al een pak verminderd, maar er heeft altijd al een soort van rivaliteit bestaan tussen 'de boerkes' van Tongerlo, en het 'burgerlijke' Westerlo. Dat is historisch zo gegroeid. In de Middeleeuwen was Tongerlo veel bekender. Vooral dankzij het bestaan van de Norbertijnenabdij, die gesticht werd rond 1130. Eeuwenlang was het een grote trekpleister, tot ver buiten de regio. Leonardo da Vinci liet in Tongerlo zelfs een getrouwe replica van zijn 'Laatste Avondmaal' schilderen door zijn leerlingen. De verhouding met Westerlo veranderde, toen de adellijke familie de Merode in de 19de eeuw haar opgang maakte. De Merodes verwierven, als medestichters van België, in die tijd heel wat bekendheid en macht. In hun spoor volgde heel wat burgerij, en kwamen er enkele erg mooie kastelen. Westerlo groeide plots uit tot het belangrijkste dorp. Sindsdien is het nooit meer echt goed gekomen tussen Tongerlo en Westerlo (lacht)."

Gelukkig delen Tongerlo en Westerlo vandaag dezelfde mooie troeven: kilometers lange bossen en groendomeinen.

Herman Wijnants: "Dat merk je ook al aan het woordje 'lo' in de gemeentenaam hé: lo betekent feitelijk 'bos'. Westerlo, dat geprangd zit tussen de Grote Nete en de Wimp, slaat op het westelijke deel van het bos. Oosterlo op het oostelijke gedeelte. En Tongerlo vormt als het ware een 'tong' van het bos. Dat bosrijke karakter is in al die eeuwen nauwelijks aangetast.

Als kleine jongen was het schitterend om hier op te groeien. Vanaf mijn tiende ging ik wel op internaat in het Sint-Jan-Berchmanscollege in Antwerpen, maar ik keerde telkens erg graag terug naar het groene Tongerlo. Ik herinner me dat de befaamde Engelse Hof van de abdij verboden terrein was. Voor mij dus de reden om er zéker eens te gaan rondneuzen. Uren hebben we in het groen gespeeld. De bossen de Merode, die tot aan Averbode reiken, vormen vandaag nog altijd het grootste aaneengesloten groengebied van Vlaanderen."

Maar er valt ongetwijfeld veel meer te zien in en rond Westerlo.

Herman Wijnants: "Naast de bossen en de abdij, en natuurlijk het lekkere abdijbier, is Westerlo ook bekend om zijn mooie kastelen. Eenmaal per jaar, aan het begin van de zomervakantie, worden die opengesteld voor het grote publiek tijdens de 'Kasteelfeesten'. Op zo'n weekend komen meer dan 15.000 nieuwsgierigen een kijkje nemen. Eén van de kastelen van de familie de Merode werd trouwens aangekocht door het gemeentebestuur, en doet vandaag dienst als prachtig gemeentehuis. De geschiedenis is duidelijk zichtbaar in Westerlo, dat tevens een belangrijke rol speelde tijdens de Boerenkrijg van 1798. Jozef Van Gansen, één van de leiders van de opstand tegen de Franse bezetter, was afkomstig uit Westerlo. De jongste jaren is Westerlo ook erg in trek als locatie voor jeugdsportkampen, die plaatsvinden in het nieuwe Sportacentrum, en innovatie. Ik denk hierbij aan Kamp C, het Provinciaal Centrum voor Duurzaam Bouwen en Wonen. Ook het viersterren hotel-restaurant Geerts is tot ver buiten de grenzen bekend. Kortom, er valt hier van alles te zien en te beleven. Van natuur en sport, tot geschiedenis en ondernemerschap. We beseffen soms niet welke weelde we hier hebben."

Tom Van Caelenberge

In het spoor van de 'De Da Vinci Code'...

Sinds het boek 'De Da Vinci Code' van Dan Brown wereldwijd een gigantisch succes kent, zit ook het aantal bezoekers aan de abdij van Tongerlo in de lift. Dat komt omdat de Abdij van Tongerlo al sedert 1545 in het bezit is van een kostbaar doek. Het is de meest getrouwe en mooiste replica van het Laatste Avondmaal, dat Leonardo da Vinci schilderde in de eetzaal van het klooster Santa Maria delle Grazie te Milaan. Het originele fresco heeft in de loop der tijden erg geleden, zodat van de oorspronkelijke schoonheid niet veel meer overblijft. Daarom is de replica in Tongerlo des te waardevoller. Het abdijmuseum is open alle zondagen van de maanden maart tot oktober (behalve Pasen) en elke weekdag in de paasvakantie en in de periode mei tot september telkens van 14.00 tot 17.00 u. Toegangsprijzen: 1,50 euro per persoon, 1 euro voor studenten, 60-plussers, groepen van minstens 15 personen.

Erik Vandewalle

Merodebossen als motor voor regionale ontwikkeling

Sinds 2000 voerde het Vlaams Gewest gesprekken met de prins de Merode, over de aankoop van één van de grootste aaneengesloten boscomplexen van Vlaanderen, gelegen in Westerlo, Averbode, Laakdal, Herselt, Tessenderlo, Geel en Scherpenheuvel-Zichem. Een belangrijk deel van het domein was toen niet toegankelijk voor het publiek.

Na tussenkomsten en parlementaire vragen van toenmalig volksvertegenwoordiger en Westels gemeenteraadslid Frans De Cock bij diverse ministers, werd Vlaams minister van Financiën Dirk Van Mechelen begin 2004 bereid gevonden om dit gebied aan te kopen. Voor het unieke domein van 1.476 ha werd een prijs betaald van 22 miljoen euro.

Willem 'Helschot'

Het domein de Merode bestaat uit een aantal deelgebieden met klinkende namen zoals Varendonk, Hertberg, Kwarekken, Beeltjens, Helschot. Deze laatste naam inspireerde de schrijver Willem Elsschot trouwens voor zijn pseudoniem. Het domein de Merode is ook het land van ‘de Witte van Zichem’ van de schrijver Ernest Claes. Met de aankoop van het geheel is de opsplitsing van dit groengebied voorkomen. Bovendien wordt het domein nu beschermd én opengesteld voor het publiek. Anderzijds kunnen de bossen de Merode de motor gaan vormen voor een toeristische ontsluiting van dit gebied tussen Demer en Nete, wat het lokale toerisme en dus ook de tewerkstelling ten goede zal komen.

Verdere aanpak van het domein

Eind 2005 gaf de De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) groen licht voor de doorverkoop van de deelgebieden aan de partners, met het oog op een gezamenlijk gedragen beheer: Stichting Kempens Landschap, de gemeenten Westerlo, Tessenderlo en Scherpenheuvel– Zichem, de vereniging Natuurpunt, de afdeling Bos & Groen van de Vlaamse overheid, de abdij van Averbode en de provincie Antwerpen. De verkoop maakt de weg vrij voor deze partners om op korte termijn in te staan voor de inrichting en het beheer van het domein.

Voor het beheer van Averbode bos en heide wordt een natuurinrichtingsproject onderzocht, ondersteund door het LIFE-project ingediend bij Europa. Een planprogramma landinrichting wordt opgesteld voor de inrichting van het domein de Merode. "De investeringen en de beheersmaatregelen moeten zowel een vrijwaring van de bos- en natuurwaarden bewerkstelligen, als een stevige impuls betekenen voor de lokale economie en tewerkstelling in horeca, middenstand en toerisme", aldus gemeenteraadslid Frans De Cock.