Tweespraak: verbindingsweg Nx in de Noorderkempen?

Reeds jarenlang wordt de vraag gesteld of de aanleg van een nieuwe verbindingsweg in de Noorderkempen, met als roepnaam Nx, tussen de gewestweg N11 en de Havenweg A12, opportuun is. Een streefbeeldstudie zou uitsluitsel brengen, maar het dossier bleef aanslepen. Na een eerste aanzet van tracéstudie die werd opgemaakt door de diensten van de Provincie, werd het dossier, gelet op het bovenlokale belang, overgeheveld naar de Vlaamse overheid. Tijd voor een gesprek met Koen Helsen, wnd. burgemeester van Kapellen en Fons Mees, de Groene Fietser.

Fons Mees
Fietserbond - Milieuvereniging

Fons Mees

Hoe staat u tegenover een mogelijke nieuwe verbindingsweg naar de A12?

Fons Mees: "Ik ben hier absoluut tegen. Dat geldt trouwens voor alle nieuwe wegen in Vlaanderen. Het grote probleem is dat er hier nooit aandacht is geschonken aan ruimtelijke ordening. Door nieuwe wegen aan te leggen, verplaatst men de problemen gewoon. Ik ijver al 40 jaar voor een mentaliteitsverandering rond mobiliteit. Dat is nu meer dan ooit nodig, met een dreigende nieuwe oliecrisis en oorlogen om energie. Ik heb zelf geen auto, maar te voet en per fiets kom ik overal. Wel moet er dringend werk gemaakt worden van het openbaar vervoer, dat momenteel erg slecht op elkaar is afgestemd. Laat me duidelijk zijn: ik heb niks tegen de auto, integendeel. Maar momenteel zijn de auto's allesoverheersend. Men laat ze tot midden in de steden rijden, waar ze voetgangers, fietsers en openbaar vervoer verdringen. Ouderen, gehandicapten en kinderen zijn de dupe. Onze steden worden onleefbaar."

Maar de Nx zou juist de dorpskernen van Kapellen en Stabroek kunnen ontlasten en leefbaarder maken.

Fons Mees: "Dit zal enkel de problemen verplaatsen. De A12 is nu al overbelast, en op die manier creëert men enkel nog meer files. Mijn goede vriend en havenbaas Eddy Bruyninckx bevestigt me dat de individuele automobilist steeds meer in de weg rijdt van het economische verkeer. De economie moet blijven renderen – dat men niet komt zeggen dat wij tegen de economie zijn! Op 10 geloste containers in het nieuwe Deurganckdok zullen er 8 van linker- naar rechteroever moeten. En dat terwijl het dossier van de Liefkenshoekspoortunnel blijft aanslepen. De individuele automobilist moet zich eens ernstig gaan bezinnen welke schade hij teweegbrengt aan de economie."

Een groot deel van deze automobilisten zijn werknemers in de haven. Zij moeten toch ook op het werk geraken?

Fons Mees: "Ik daag u uit om met mij in Stabroek op een terras te komen zitten en te kijken naar de passerende bedrijfsbussen. Ze zitten halfleeg of halfvol, zoals u verkiest. Er is onvoldoende aandacht voor openbaar vervoer en een gebrek aan veilige fietspaden. Met de Fietsersbond ijveren wij al jaren voor een fietstunnel onder de A12, zodat werknemers in de haven veilig naar het werk kunnen fietsen. De bewijzen zijn er dat je met goede infrastructuur mensen kan overhalen om met de fiets te komen. Werknemers van BASF kunnen zonder probleem over de Noordlandbrug fietsen, en daar komt tien procent van het personeel per fiets. Bij bedrijven die aan de Lillobrug liggen is dat amper één procent. Geen wonder: die brug staat te vaak open, omwille van de scheepvaart die voorrang krijgt – terecht overigens. Ik heb pas nog een folder doorgenomen over fietsbussen in het Duitse Moeselgebied. Daar hebben ze een prachtig systeem uitgewerkt waarbij je de fiets op de bus kan meenemen. Ook in de Antwerpse haven is er zo een bus, maar die rijdt zeer onregelmatig: er is maar één chauffeur, en als die ziek is of met vakantie, dan rijdt de bus helemaal niet. Niet bevorderlijk voor een mentaliteitswijziging. Dat men eerst onze voorstellen uitwerkt alvorens aan nieuwe wegen te denken. Wij pleiten voor een sterk uitgebouwd openbaar vervoersnetwerk, mét fietsbussen, gaande van Beveren tot aan het nieuwe station in Brecht. Er moeten studies komen naar de impact van veilige fietspaden, fietstunnels en fietsbussen, in combinatie met goed openbaar vervoer."

Intussen hebt u werk gemaakt van een heuse Nx-fietsroute in Stabroek en Kapellen.

Fons Mees: "Dat klopt. Deze route hebben we uitgewerkt om de mensen de laatste stukjes natuur en polder te laten zien. De Parijseweg bijvoorbeeld is met zijn open ruimte een weelde voor voetgangers en fietsers. Doorheen dat landschap zou dus een weg komen, en daar willen we iedereen bewust van maken. Op rechteroever hebben we al 16 polders en 4 dorpen afgegeven. Het wordt stilaan tijd om de laatste stukjes open ruimte voor het nageslacht te vrijwaren."

Koen Helsen
wnd. burgemeester Kapellen

Koen Helsen

Waarom is de aanleg van deze verbindingsweg zo belangrijk voor Kapellen?

Koen Helsen: "De nieuwe verbindingsweg zal ervoor zorgen dat de Noorderkempen veel beter ontsloten worden. Het zal een oplossing betekenen voor de leefbaarheid van de dorpskernen van Stabroek en Kapellen, die nu door hun geografische ligging heel wat doorgaand verkeer te verwerken krijgen. Het verkeer van Stabroek, Kapellen, en dan vooral Kapellenbos, maar ook het verkeer komende vanuit Kalmthout, Wuustwezel of Essen zal dan op een vlotte wijze de Havenweg A12 kunnen bereiken.

Er wonen 120.000 mensen in dit gebied, waarvan er velen werkzaam zijn bij grote havenbedrijven als BASF, Bayer, Monsanto, en andere. Het is belangrijk dat deze bedrijven vlot bereikbaar zijn voor de werknemers. Complementair aan het openbaar vervoer en het bedrijfsvervoer zou de Nx ook een oplossing vormen voor de vele automobilisten die dagelijks richting Antwerpen, Mechelen of Brussel pendelen."

Het dossier gaat al jaren mee. Hoe komt dit?

Koen Helsen: "De streefbeeldstudie A12 bestudeerde het tracé Leugenberg – Nederlandse grens, de verkeersafwikkeling in de regio en de ligging van alle op- en afrittencomplexen. Vele varianten werden bestudeerd, vandaar dat de studie zolang aansleepte, maar ook vele actoren werden betrokken in het geheel. Uiteindelijk werd op basis van verkeersmodellen de oplossing aangereikt om een aantal op- en afritten van de A12 te wijzigen en een nieuwe verbindingsweg N11-A12 aan te leggen. Deze oplossing geniet inmiddels een ruim draagvlak."

Buiten het principe, wordt ook druk gespeculeerd over 'waar' de nieuwe weg zou aansluiten op de N11.

Koen Helsen: "Vanuit Kapellen zijn we steeds voorstander geweest van een zo noordelijk mogelijke aansluiting. Het meeste verkeer komende vanuit Kalmthout, Essen en Wuustwezel bereikt de N11 via de Klinkaardstraat. Ideaal zou de nieuwe verbindingsweg dus beginnen aan de Kapelsestraat ter hoogte van de Waterstraat. Ook in het Kapelse mobiliteitsplan en ruimtelijk structuurplan wordt deze visie onderbouwd. Verkeerstechnisch kan de aansluiting op de Havenweg A12 best gebeuren ter hoogte van de Smalle Weg. Er werd trouwens in het verleden al een gewestplanwijziging goedgekeurd, die voorziet in een reservatiestrook voor parallelwegen aan de A12 tot aan de Leugenberg. Een nieuw verkeersknooppunt biedt op deze locatie tal van voordelen voor een aansluiting met de haven, onder meer voor het verkeer van en naar Indaver."

Wat is nu de concrete stand van zaken van het dossier?

Koen Helsen: "Momenteel bestudeert de Administratie Ruimtelijke Planning in Brussel dit dossier. Planologisch wordt bekeken welke mogelijkheden en varianten ruimtelijk verantwoord zijn. Vlaams minister Dirk Van Mechelen kent de problematiek zelf zeer goed en zal in overleg met de gemeenten een tracévoorstel laten opmaken. Vervolgens moet een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) opgemaakt worden vooraleer tot de aanleg van de Nx kan overgegaan worden.

Zijn er geen alternatieven, bestaande wegen die aangepast kunnen worden, of inzet van andere vervoersmodi?

Koen Helsen: "De bestaande wegen zijn alle lokale wegen. Het centrum van Stabroek slibt elke ochtend en elke avond dicht. De aanleg van een nieuwe weg is de enige uitweg om de dorpskernen te vrijwaren van doorgaand verkeer. De leefbaarheid van de centra van Kapellen en Stabroek moet verbeterd worden. Vrachtverkeer en doorgaand verkeer hoort hier niet thuis. De Nx, een ruimer aanbod van openbaar vervoer, tesamen met stimuli voor gebruik van de fiets zullen een vlotte verkeersafwikkeling in de Noorderkempen mogelijk maken."

Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in volgende artikels: