Tweespraak: moet België gesplitst worden?

Eind vorig jaar publiceerde de denkgroep 'In de Warande' het lijvige 'Manifest voor een zelfstandig Vlaanderen in Europa'. In dit werkstuk pleit een vooraanstaande groep zakenmensen en academici, op basis van wetenschappelijk cijfermateriaal, onomwonden voor een splitsing van België. Wijzers laat over deze thematiek twee verschillende stemmen klinken. Remi Vermeiren, de gewezen topman van KBC, is voorzitter van de denkgroep 'In de Warande' en Alain Gerlache is directeur-generaal van de RTBF-televisie en berichtte enkele jaren geleden op het VRT-journaal over nieuws uit Wallonië in zijn rubriek 'De Taalgrens'.

Alain Gerlache
Directeur-generaal van RTBF-televisie

Alain Gerlache

Welke zijn voor u de belangrijkste voordelen van het voortbestaan van de Belgische staat?

Alain Gerlache: "Het belangrijkste voordeel is dat de meerderheid van de mensen zich goed voelt in dit land. Dat een bepaalde elite daar anders over denkt, is hun goed recht. Maar je moet erkennen dat ze er vooralsnog niet in geslaagd is de mensen echt te overtuigen dat de toekomst beter zal zijn zonder België. Bovendien zou het einde van België de positie van de staten die eruit zouden ontstaan, aanzienlijk verzwakken, zeker in Europa. En dat wordt cash betaald. Vergeet dat niet."

Kunt u zich vinden in een verdere staatshervorming, met als doel een confederaal België, zonder dat er van splitsing sprake is?

"Laten we niet met woorden goochelen: wie het over confederalisme heeft, spreekt op een beleefde manier over separatisme."

Gerlache: "Laten we niet met woorden goochelen. Wie het over confederalisme heeft, spreekt op een beleefde manier over separatisme. Waar zit trouwens de samenhang als je een confederaal België eist in een Europa dat we zo federaal mogelijk willen maken? Maar los daarvan is de institutionele evolutie altijd eerder pragmatisch dan ideologisch van aard geweest.We hebben geleerd om argwaan te koesteren tegenover de 'Grands Soirs', de grote omwentelingen. Het is zinloos en zelfs nefast om ons te fixeren op een ideale institutionele horizon. We moeten in de eerste plaats werk maken van concrete oplossingen voor concrete problemen. Het is zo dat we tot op vandaag vooruitgang hebben kunnen boeken zonder het sociale evenwicht te verstoren. Zoals je weet kunnen democratieën tegenwoordig erg wankel zijn."

De denkgroep 'In de Warande' probeert met cijfers aan te tonen dat Vlaanderen en Wallonië sociaaleconomisch helemaal verschillend in elkaar zitten. Kunnen we deze economische argumenten zomaar naast ons neerleggen?

"De Franstaligen hebben begrepen dat een economisch en sociaal herstel het beste antwoord is op een separatistisch avontuur."

Gerlache: "De Franstaligen hebben er geen enkel belang bij de ogen te sluiten. Het radicale Vlaamse discours wordt vandaag niet langer uitsluitend uitgesproken door enkele romantici of door extreem-rechts. Andere middens nemen hun eisen over. Ook al betwijfelen sommigen de objectiviteit van bepaalde cijfers, we mogen dit materiaal niet in zijn geheel naast ons neerleggen. In elk geval hebben de Franstaligen begrepen dat een economisch en sociaal herstel het beste antwoord is op een separatistisch avontuur. Dat is prioriteit nummer één. Niet alleen omwille van het institutionele debat, maar omdat de toekomst van de mensen die in Wallonië leven op het spel staat."

Alain Gerlache benadrukt dat hij hier in eigen naam spreekt.

Remi Vermeiren
Voorzitter denkgroep 'In de Warande'
Gewezen topman van KBC

Remi Vermeiren

Welke zijn voor u de belangrijkste voordelen van een onafhankelijk Vlaanderen?

Remi Vermeiren: "Laat mij eerst en vooral onderlijnen dat er niet alleen voor Vlaanderen, maar ook voor Wallonië voordelen aan verbonden zijn. Het standpunt van de denkgroep 'In de Warande' steunt immers op twee pijlers.

Enerzijds wordt een aangepast beleid en degelijke en snelle besluitvorming onmogelijk gemaakt door de grote verschillen tussen Vlaanderen en Wallonië op talloze vlakken. Denken we maar aan de verschillende bevolkingsdichtheid, economische prestaties, mobiliteitsproblematiek, dynamiek van de vergrijzing of tewerkstelling in de overheidssector. Maar er zijn ook culturele verschillen, zoals de taal of de politieke oriëntatie: ongeveer 45 % van de Vlamingen stemt centrum-rechts, terwijl zowat 45 % van de Waalse kiezers centrum- links stemt. Deze verschillen zijn een hinderpaal voor de groeiende economische en sociale uitdagingen van beide gemeenschappen.

Anderzijds ondervinden Vlaanderen én Wallonië de nadelen van de huidige federale structuur van België: inefficiëntie, een chaotische bevoegdheidsverdeling, een laag sociaal kapitaal, en het onbevredigende statuut van Brussel, dat geen "bindende" hoofdstad meer is. Het democratische deficit van België is voor Vlaanderen wel groter dan voor Wallonië. De dubbele tweederdemeerderheid fnuikt de democratische meerderheid van Vlaanderen, terwijl natuurlijk ook de financiële transfers – ook al zijn ze contraproductief voor de regio – in het voordeel zijn van Wallonië."

Is een verdere staatshervorming met als doel een confederaal België niet voldoende voor een beleid op maat van de regio's?

Remi Vermeiren: "Een verdere doorgedreven staatshervorming, met andere woorden, voortdoen zoals we bezig zijn, volstaat niet om verschillende redenen. Ten eerste leert de geschiedenis ons dat de kans klein is dat er deze keer een definitieve en bevredigende oplossing uit de bus zal komen. De standpunten van Wallonië en de beginoplossing voor B-H-V zijn daarvoor tekenen aan de wand."

"Vlaanderen én Wallonië ondervinden de nadelen van de huidige federale structuur."

"Vlaanderen zal zich altijd in een zwakke onderhandelingspositie bevinden zolang het geen krachtige houding aanneemt om België te splitsen. Zo bereik je alleen maar onbevredigende resultaten. Voor ons is het duidelijk dat Belgisch confederalisme geen stimulerend project zal zijn dat Vlaanderen én Wallonië voldoende impulsen kan geven om boven zichzelf en de huidige uitdagingen uit te stijgen."

Het manifest van In de Warande laat de vraag hoe een boedelscheiding moet afgehandeld worden onbeantwoord. Is een splitsing wel praktisch haalbaar?

Remi Vermeiren: "Het manifest handelt inderdaad, zoals het hoort, eerst en vooral over het 'waarom'. Natuurlijk is een opdeling praktisch haalbaar. Andere landen hebben het ons al voorgedaan, en bij ons hebben de gemeenschappen en gewesten voor bepaalde bevoegdheden, zoals onderwijs, al verregaande autonomie.Waar een wil is, is een weg. Zoals gezegd gaat het hier over een win-win-situatie. Bovendien stelt het manifest een uitdoving van de transfers voor over 10 jaar, zodat Wallonië geleidelijk en eindelijk economisch onafhankelijk kan worden."

Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in volgende artikels: