Roger Roels (topman P&O Ports, voorzitter Antwerp Giants):

"Basketwereld is vragende partij"

Wie 'topsport in Antwerpen' zegt, kan niet voorbij de persoon en het charisma van Roger Roels. Naast zijn veeleisende job bij logistiekreus P&O Ports, laat de topmanager zijn sporthart spreken als voorzitter van de ambitieuze eersteklasse-basketbalploeg Antwerp Giants. Roels is een ondernemer met een missie en een visie. Op de wereldhandel, maar net zo goed op de wereld van de topsport. "Antwerpen is een trekker op economisch vlak, maar niet op sportgebied. Dat stoort mij. Als we alle krachten bundelen, kunnen we van Antwerpen ook een sterk sportmerk maken."

Sinds de Olympisch Spelen van 1920, heeft Antwerpen nog maar zelden potten gebroken op de internationale sportscène. Of het moet in '93 geweest zijn, toen Royal Antwerp FC kortstondig furore maakte in het Euopese bekertornooi. Maar de euforie na de finale op Wembley duurde niet lang. Het debacle rond het 'Eurostadion', dat ten onder ging aan onwil en kortzichtigheid, legde de besluiteloosheid in Antwerpen pijnlijk bloot. "Gelukkig is het de jongste jaren fel verbeterd, met de komst van Ludo Van Campenhout en Patrick Janssens in de Antwerpse bestuursploeg. Ik heb de indruk dat de kentering is ingezet. Vraag is natuurlijk of het vlug genoeg gaat", zegt Roels.

Op zich is het erg paradoxaal: Antwerpen, met zijn wereldhaven, is universeel bekend om zijn maritieme ligging, kunst en diamant. Maar op sportgebied stellen we helemaal niets voor.

Roger Roels: "Dat klopt, en dat is ook één van de redenen waarom ik vorig jaar in die Antwerpse sportwereld ben gestapt. Antwerpen is een trekker op economisch vlak, maar niet op sportgebied. Dat stoort mij. Men heeft de sport, als belangrijke sociale hefboom, veel te lang genegeerd. En dat is dubbel zo spijtig voor Antwerpen. Ten eerste omdat de stad grote economische mogelijkheden heeft, en ten tweede omdat Antwerpen met sociale problemen worstelt. Alle denkbare troeven zijn nochtans aanwezig, maar je moet ze dan wel slim uitspelen."

De bedrijfswereld moet natuurlijk ook meewillen. De haven zit vol multinationals, maar de bedrijven lopen niet warm voor sportsponsoring.

Roger Roels: "Dat heeft vooral te maken met de commerciële en strategische activiteiten in de haven. Antwerpen heeft een van de grootste economische clusters ter wereld, maar er bevinden zich heel weinig hoofdkwartieren. De belangrijke beslissingen worden elders genomen. Dat betekent zeker niet dat de bedrijven geen interesse zouden tonen. Integendeel. Er is veel goede wil in Antwerpen. Er wordt wel degelijk aan sponsoring gedaan. Het probleem is echter dat iederéén komt aankloppen voor geld. Als je aan de ene club iets geeft, moet je dat ook aan de andere doen. In plaats van één grote injectie, krijgt iedereen een beetje. Die versnippering, en ook de rivaliteit tussen sommige clubs, maken het voor de bedrijven erg moeilijk om een keuze te maken."

Er gaan stemmen op om in Antwerpen één grote overkoepelende sportclub te realiseren, waarbij verschillende sporttakken onder één naam naar buiten treden. Zoals dat vandaag bij FC Barcelona of Real Madrid het geval is.

Roger Roels: "Daar sta ik 100 procent achter. En ik denk ook dat het moment rijp is voor een 'Real Antwerpen', of hoe het kind ook mag gaan heten. Vanuit de basketwereld is er een grote bereidheid om in zo'n concept te stappen. Op dit moment hebben de Giants al een verregaande samenwerking met een zestal basketbalclubs uit het Antwerpse uitgebouwd. Als eersteklasser zijn we goed geplaatst om die leidende rol op ons te nemen, om iets in beweging te zetten."

Nu alleen nog de andere sporttakken over de streep krijgen.

Roger Roels: "Wij zijn alvast vragende partij. Achter de schermen willen we gerust een zetje geven, maar finaal is het niet aan ons om een overkoepelend project te trekken. Wie dan wel? Mensen die iets te betekenen hebben, en die een zekere voeling hebben met de sport. Ik denk aan een Dirk Van Mechelen, een Patrick Janssens, een Ludo Van Campenhout. Zij kunnen vanuit hun positie alle krachten bundelen, en iets moois in beweging zetten."

Wie weet dat Liverpool en Manchester twee van de belangrijkste industriesteden van Engeland zijn? Bijna niemand. Maar iedereen kent wél de voetbalclubs."

In het Antwerpse voetbal wordt al jaren gesproken over een grote fusie, zonder enig resultaat. Het lijkt wel onbegonnen werk.

Roger Roels: "De gevoeligheden zijn groot in het voetbal, dat weet iedereen. Ik vind het bijzonder triestig dat bepaalde sleutelfiguren alle vooruitgang tegenhouden in Antwerpen. Ik heb dan ook één grote droom: bewijzen met de zaalsporten dat het wél kan! Mijn doelstelling is om Antwerp Giants op korte termijn uit te bouwen tot een topclub in België en Europa. Op dit ogenblik werken we al met een jaarbudget van twee miljoen euro. Tijdens topmatchen spelen we nu al thuis voor zo'n 2.000 toeschouwers. Hiermee benaderen we de getallen uit het voetbal. Naar volgend seizoen toe willen we twee Europese topspelers aantrekken, en het budget nog verder optrekken. Op termijn moet Antwerp Giants een vaste waarde worden in de playoffs."

"Minstens zo belangrijk als het sportieve aspect, wordt het jeugdbeleid en onze sociale werking. Pleintjesbasket, zoals we dat nu al op verschillende plaatsen in Antwerpen organiseren, is de ideale manier om allochtonen en autochtonen dichter bij elkaar te brengen. Bedoeling van deze 'initiaties' is niet om talentvolle basketters te zoeken, maar om mensen te verenigen. Om wederzijds begrip en solidariteit te bevorderen. Dat is exact wat ik bedoel met 'sport als sociale hefboom'."

Stel dat er op termijn toch één grote sportclub zou komen in Antwerpen, wat kan dit dan voor het bedrijfsleven betekenen?

Roger Roels: "Zéér veel. Een succesvolle sportclub zal Antwerpen nog meer uitstraling, en nog meer economische slagkracht geven. Kijk maar naar Liverpool of Manchester. Wie weet dat dit, na London, de twee belangrijkste industriesteden van Engeland zijn? Bijna niemand. Maar iedereen kent wel FC Liverpool en Manchester United! In Antwerpen is het omgekeerde waar: iedereen in Europa kent de haven en onze kunst, maar vraag niemand om een Antwerpse sportclub te noemen. De budgetten voor kunst, nota bene, bedragen een veelvoud van het geld dat naar sport gaat. Begrijp me niet verkeerd: Antwerpen investeert terecht veel in cultuur! Maar als er evenveel aandacht naar sport zou gaan, zouden we al een heel stuk verder staan. Als we de komende jaren alle krachten bundelen, en ik ben ervan overtuigd dat dit mogelijk is, dan kunnen we van Antwerpen óók op sportvlak eindelijk een sterke merknaam maken."

Tom Van Caelenberge

Roger Roels: zelf een ex-topsporter

Als het over topsport gaat, heeft Roger Roels recht van spreken. Met de toenmalige scholieren van Antwerp Giants (!) werd hij ooit basketkampioen van België. Wat later stootte hij door naar het fanionteam in tweede nationale. "Heel toevallig heette die ploeg ook Antwerp Giants, hoewel beide clubs helemaal niets met elkaar te maken hebben", vertelt Roels, die op zijn 13de al voorbestemd leek om te gaan basketten. "Met mijn 1m83 was ik mijn klasgenoten ver vooruit. Vreemd genoeg ben ik sindsdien geen centimeter meer gegroeid. Toen ik aan de universiteit studeerde, stond ik op het punt om op basketstage te gaan naar Brazilië. Midden in de examenperiode. Uiteindelijk ging de trip niet door. Mijn examen helaas wel (lacht). Een voetbreuk op mijn 19de betekende een vroegtijdig einde van mijn 'basketcarrière'. Maar de balsporten hebben me nooit echt losgelaten. Later ben ik op recreatief niveau overgeschakeld op volleybal. En kijk waar ik nu ben beland: in het bestuur van Antwerp Giants. De cirkel is weer rond."

FC Barcelona, Real Madrid en Athletic Bilbao als voorbeeld

Op het vlak van multi-sportclubs is Spanje het beste voorbeeld, met als bekendste polideportivo's Real Madrid (wereldtop in voetbal en basketbal), Athletic Bilbao en vooral FC Barcelona.

Onder de vleugels van de overbekende voetbalclub van Barça worden tal van andere sporten beoefend, gaande van professioneel beoefend basketbal, handbal, American football en inline hockey tot amateurteams in rugby, vrouwenvoetbal, vrouwen- en rolstoelbasketbal, velden ijshockey, volleybal, wielrennen, futsal, atletiek, baseball en kunstschaatsen. De brede maatschappelijke visie van Barcelona blijkt ook uit hun motto: 'El Barça es més que un club', Barça is meer dan een club.

In de rest van Europa volgden verscheidende clubs het Spaanse voorbeeld. Het Russische CSKA Moskou herbergt naast de huidige UEFAbekerwinnaar voetbal ook een basket- en ijshockey- team. Het Israëlische Maccabi Tel Aviv is absolute baskettop in Europa, maar doet verder nog aan voetbal, volleybal en handbal. PSV Eindhoven is een succesvolle voetbalploeg, maar heeft met Pieter van den Hoogenband en Inge de Bruijn ook Olympische zwemkampioenen in zijn rangen. Alles samen verenigt de Federatie van Philips Sport Verenigingen 20 sporttakken.

Op het palmares van het Griekse Olympiakos Pireaus staan 400 officiële titels in voetbal, basketbal, volleybal, waterpolo en atletiek. Maar de buren bij Panathinaikos Athene doen er nog een schepje bovenop met 482 titels in 21 verschillende sporten, waaronder voetbal, basketbal, volleybal, wielrennen, tafeltennis, atletiek, zwemmen en waterpolo maar ook boksen, worstelen, duiken, gewichtheffen, schermen, waterskiën, en zo kunnen we nog even doorgaan.

Michiel Loncke

Dirk Van Mechelen (Vlaams minister en fervent sportliefhebber):

"Naar één Antwerps stadion met 40.000 zitjes"

"Een metropool als Antwerpen heeft, naast de twee topsporthallen, ook nood aan een volwaardig voetbalstadion met een capaciteit van 40.000 toeschouwers," zegt Vlaams minister van Financiën en Begroting en Ruimtelijke Ordening Dirk Van Mechelen.

Meerdere functies

"Maar dan moeten we loskomen van het hokjesdenken. Om dit concept financieel haalbaar te maken, moeten we het integreren met een bedrijvenzone. Zo kan je een aantal functies delen. Om een voorbeeld te geven: een horeca-zaak krijgt in het weekend sportliefhebbers over de vloer en in de week staat de zaak ten dienste van de bedrijven. Hetzelfde geldt voor gemeenschappelijke parkeerterreinen, maar ook winkels, een wasserij of kinderopvang zijn voorbeelden van een gedeelde functionaliteit. Zo maak je de investering rendabel en krijg je de financiering ook sneller rond. Als er over de centen duidelijkheid is, kunnen we gaan nadenken over een geschikte locatie. Voor een fusie lijkt het water nog erg diep, maar twee Antwerpse clubs in één stadion laten spelen zou alvast een grote stap in de goede richting zijn", besluit minister Van Mechelen.

Erik Andries (Bureau Ferre Verbaenen, architect topsporthal Antwerpen )

"Babysportpaleis wordt ingenieuze kopie van zijn grote broer"

Het Babysportpaleis dat hopelijk weldra zal kunnen verrijzen naast het Sportpaleis, is een ontwerp van architectenbureau Ferre Verbaenen uit Kapellen. Wijzers had met zijn collega Erik Andries een gesprek over de uitgangspunten die hij gebruikt heeft voor dit prestigieuze bouwwerk.

Erik Andries: "Het grootste probleem in dit project was hoe we een sporthal, een hospitality center en een VIP-ruimte konden inpassen in de driehoek die we ter beschikking hadden. De ruimte die we ter beschikking hadden was erg krap en we hebben bijgevolg een aantal kunstgrepen moeten uitvoeren.We hebben werkelijk met de ruimte moeten woekeren, maar we hebben oplossingen gevonden die zowel vanuit praktisch als vanuit esthetisch oogpunt een meerwaarde hebben. Zo hebben we voor de hogere niveaus van het bouwwerk een overbouw voorzien. Op die manier ontstaat meteen een overdekte doorgang voor de mensen die zich naar de sporthal begeven. En ook voor de ontsnappingsroutes hebben we een mooie oplossing bedacht waarbij de trappen als het ware in elkaar gevlochten zijn."

De kern van het geheel blijft de Topsporthal.

Erik Andries: "Inderdaad. Al zal iedereen beseffen dat een dergelijke hal bouwen enkel en alleen voor sportevenementen, financieel onhaalbaar is. De Topsporthal gaat dus ook ingeschakeld worden als evenementenhal. Ook daar hebben we in ons plan op een ingenieuze manier op ingespeeld. Eigenlijk is de Topsporthal een kopie van het Sportpaleis, in zoverre dat we de zitplaatsen, de bewegwijzering en de nummering van de zitjes kunnen overbrengen van het een op het ander. Dat biedt enorme praktische voordelen. Stel dat een of andere artiest komt optreden. De organisator van het concert verwacht aanvankelijk zo'n 5.000 toeschouwers. Dan kan hij perfect terecht in de Topsporthal. Maar als al snel blijkt dat er meer dan 10.000 gegadigden zijn, dan kunnen we het evenement zonder problemen overplaatsen naar het Sportpaleis. En wie zitje nummer 34 had in blok 131 blauw, blijft zijn zelfde zitje houden in het Sportpaleis."

En wordt de Topsporthal geïntegreerd in het Sportpaleis?

Erik Andries: "Geïntegreerd is te sterk uitgedrukt, maar alle onderdelen worden op verschillende manieren verbonden. Het is de bedoeling om op termijn een esplanade te bouwen die het Sportpaleis en de Topsporthal zal verbinden met het sportcomplex dat de Stad Antwerpen wil bouwen op de Slachthuissite.

Die verbondenheid geeft trouwens af en toe ook aanleiding tot bijkomende moeilijkheden. Zo zaten we tussen de sporthal en het Hospitality Center met een aantal functies die ingepast moesten worden, maar waar architecturaal niets mee te doen was. Eigenlijk ging het gewoon om een aantal kotjes (kleedkamers, materiaalruimtes,...). Wij hebben besloten om daar één grote ruimte in roestvrij staal van te maken waarvan de binnenindeling vrij is. Intern spraken we van 'de rugzak'."

Blijkbaar vraagt Stedenbouw garanties omtrent het parkeren.

Erik Andries: "Inderdaad. Maar we denken dat we aan die vraag zonder al te veel problemen kunnen beantwoorden. De terreinen van het voormalige Vamo Mills liggen beschikbaar, langs het Albertkanaal, op nauwelijks 700 m van het Sportpaleis. Aanvankelijk kreeg NV Sportpaleis maar een concessie van een tweetal jaar op die gronden en zou het Sportpaleis moeten opdraaien voor de sanering ervan. Nu is er sprake van een concessie van een vijftal jaar, wat het zinvol maakt om de infrastructuurwerken uit te voeren.

Nu parkeren bezoekers hun wagen vaak op 1.000 meter of meer van het Sportpaleis. Ze zijn dus bereid die afstand te voet af te leggen, en de besprekingen met de Lijn verlopen ook positief. Als iedereen zijn best blijft doen, zal Antwerp Giants volgend seizoen zijn Europese dromen waar kunnen maken in de Topsporthal. Maar ook andere topsportevenementen kunnen nu naar Antwerpen komen: een EK judo, gymnastiek, jumping,... Er zijn heel wat evenementen die kunnen rekenen op belangstelling van zowat 5.000 bezoekers, maar waar je een tempel als het Sportpaleis onmogelijk mee gevuld krijgt."

Ludo Joosen

Corry Masson (Bestendig Afgevaardigde, bevoegd voor sport):

"We hebben onze les geleerd"

Rond topsport in Antwerpen en de nieuwe topsporthal sprak Wijzers met bestendig afgevaardigde Corry Masson. Een meer dan geschikt gesprekspartner als je beseft dat Corry tot zijn 50ste wekelijks het voetbalveld betrad om zijn matchke te spelen.

"Het basket en het zaalvoetbal bloeien, het handbal is aan het groeien en het volley is stilaan bezig uit het dal omhoog te kruipen", vat hij de situatie samen. "Eigenlijk komen we altijd terug bij de vraag van het kip en het ei: clubs kunnen niet groeien als ze niet over de geschikte infrastructuur beschikken en als de clubs niet presteren heeft niemand veel zin om infrastructuur uit te bouwen.

Het Babysportpaleis gaat voor een stuk die nood beantwoorden, maar het zal zeker niet volstaan. De Stad heeft met de Jantjes (de beheerders van het Sportpaleis) bedongen dat de hal gedurende 50 dagen beschikbaar zal zijn voor sportmanifestaties. Als Antwerp Giants zijn ambities naar Europees basket realiseert, zijn die 50 dagen meteen opgesoupeerd. Ik ben dan ook blij dat de stad het plan heeft opgevat om op de Slachthuissite een tweede sporthal met een capaciteit van 1.500 zitjes te bouwen."

De Sportpaleisbuurt kreunt nu al onder de parkeeroverlast. Had de stad niet beter gekozen voor een meer zuidelijke locatie?

Corry Masson: "Die parkeeroverlast kan niemand ontkennen. Naar ik vernam heeft Stedenbouw expliciet geëist dat een verkeersbeleidsplan toegevoegd wordt aan het dossier voordat ze een vergunning afleveren. Anderzijds biedt de concentratie ontegensprekelijk belangrijke voordelen. De Slachthuissite biedt mogelijkheden om parkeerinfrastructuur te bouwen en bovendien blijven er de plannen om het Lobroekdok te dempen, wat opnieuw perspectieven opent. De Lijn kan het Sportpaleis perfect bedienen en is er absoluut niet tegen gekant om een belangrijk deel van de bezoekers te vervoeren. Oplossingen genoeg dus voor het parkeerprobleem.

Volgens mij gaat de concentratie ook de samenwerking tussen de clubs ten goede komen, wie weet, zelfs de creatie van een Antwerpse superclub mogelijk maken, zoals dat in Madrid en Barcelona gebeurd is. De Antwerpse clubs zullen meer dan ooit verplicht zijn om samen te werken. En tenslotte zal dit soort initiatieven bijdragen aan de ontwikkeling van Antwerpen-Noord als wijk van de toekomst."

Vindt u de bouw van het Babysportpaleis nog steeds zo belangrijk?

Corry Masson: "Meer dan ooit: voor Antwerp Giants is het gewoon een kwestie van leven of dood. Zij investeren nu in de hoop volgend jaar te kunnen uitpakken in de nieuwe sporthal. De Arena-hal waar ze momenteel spelen is absoluut niet geschikt voor Europese wedstrijden. De realiteit is nu eenmaal zo dat een pure topsporthal financieel niet haalbaar is. Topsport moet bijgevolg gecombineerd kunnen worden met andere evenementen, en het Sportpaleis is het levende bewijs dat de beide Jantjes best in staat zijn om de combinatie evenementenhal- sporthal op een professionele manier te runnen."

Wat denkt u van het Nederlandse voorstel om in 2018 het WK voetbal samen te organiseren?

Corry Masson: "Een schitterend idee. Een fantastische promotie voor beide landen. Ook daarom moet de sporthal er komen als bewijs dat de overheid en de sportclubs wel degelijk kunnen samenwerken. Hier is een mogelijkheid om onderlinge ruzies op te heffen en samen iets te realiseren. In 2000 zijn we daar in Antwerpen jammer genoeg niet in geslaagd. Als we uit die ervaring een les moeten trekken, dan is het wel dat Antwerpen alleen een rol van belang kan spelen als we samenwerken en als we als overheid de moed hebben om beslissingen te nemen en ze uit te voeren. Het feit dat stadsbestuur en provincie in dit dossier duidelijk dezelfde richting uit willen gaan, is het bewijs dat wij onze les geleerd hebben."

Ludo Joosen

"De jeugd is de toekomst"

Een topsportbeleid moet stoelen op een goede basis, en daarom wil het Provinciebestuur een aantal clubs ondersteunen om een goed onderbouwde jeugdwerking te realiseren. Het provinciebestuur heeft 200.000 euro gereserveerd voor het Sportfonds Camille Paulus.

Corry Masson: "We hebben de VUB gevraagd een meetinstrument te ontwerpen dat ons moet helpen clubs op een objectieve manier te selecteren. Naast elementen als het aantal leden, het aantal ploegen in competitie en professionaliteit van de sportieve begeleiding wordt daarbij ook rekening gehouden met sociaal-maatschappelijke factoren zoals: bestaat er binnen de club een duidelijke gedragscode en wordt er toegezien op het naleven van die gedragscode, is er naast sportieve begeleiding ook sociale begeleiding en studiebegeleiding, staat de club open voor iedereen die aan sport wil doen? Die laatste elementen tellen in de uiteindelijke beoordeling mee voor zomaar even 45%."

"200.000 euro is vanzelfsprekend onvoldoende, daarom ook dat we een beroep doen op het bedrijfsleven om de middelen van het fonds uit te breiden en de eerste reacties zijn in ieder geval ronduit positief. Oorspronkelijk speelden we met de idee om te starten met enkele van onze belangrijkste voetbalclubs, maar gezien de golf van verdachtmakingen naar het voetbal toe hebben we, in overleg met de privé het fonds open getrokken naar andere sporttakken en zullen verschillende clubs een dossier in kunnen dienen, waarbij het Provinciebestuur optreedt als een mediator tussen de clubs en de bedrijfswereld."