Wijzers september 2005

Vooraf

Dirk Van Mechelen

Beste lezer,

Het debat rond de schommelende, maar vooral stijgende olieprijzen houdt ons al maanden in een wurggreep. De impact op onze economie en het dagelijks leven is ingrijpend. Velen behoren nog tot een generatie die de eerste autoloze zondagen in de jaren ’70 heeft meegemaakt als antwoord op de eerste oliecrisis. Steeds luider klinkt de vraag welk antwoord een overheid vandaag kan bieden op deze nieuwe schok die wereldwijd de economische groei ontwricht. Zoals premier Verhofstadt stelde, kunnen we als overheid niets doen aan de marktprijs van de ruwe olie. Maar de federale regering heeft inmiddels een eerste reeks van maatregelen genomen.

Op korte termijn zullen we echter het moeilijke en soms erg emotioneel oplopende debat rond energiebevoorrading, alternatieve energie, maar vooral het bewust spaarzaam en dus duurzaam omgaan met energie moeten voeren. Uiteraard worden niet alleen Vlaanderen en België geconfronteerd met dit fenomeen en zullen er geen duizend verschillende oplossingen kunnen uitgewerkt worden. Maar een grondige mentaliteitswijziging van ons allen zal sneller dan verwacht nodig zijn.

Meer dan ooit is het nodig dat alle verantwoordelijken uit de politieke, economische en sociale geledingen extra aandacht besteden aan de slagkracht van onze ondernemingen. Zonder enig leedvermaak kunnen we stellen dat men ook in Wallonië eindelijk tot het besef is gekomen dat het vijf voor twaalf is. PS-voorzitter Di Rupo pleit zelfs onomwonden voor een Marshallplan, een economisch plan dat de voorbije weken zelfs in Vlaanderen door Waals minister-president Van Cauwenberghe werd gepromoot. Bij het 'eindeloopbaandebat' zullen we snel weten of het enkel bij woorden blijft.

Heeft Vlaanderen zelf een noodplan nodig? Even de feiten. Vlaanderen heeft de voorbije jaren doordacht geïnvesteerd, hervormd en participaties verkocht, zodat we een oorlogskas van circa 408 miljoen euro hebben aangelegd. Een investeringsbedrag dat geheel buiten de begroting staat, en dat we nu we in ons economisch weefsel kunnen injecteren.

De 408 miljoen euro is het resultaat van een beredeneerde en goed begeleide verkoop van onze aandelen in de nv Staal Vlaanderen, de nv Textiel Vlaanderen en van een verkoop van 30% GIMV-aandelen. Niet alleen werden al de lopende bankschulden en schulden aan de Vlaamse overheid aangezuiverd, maar werd een reservefonds aangelegd dat we net nu wel overwogen kunnen inzetten. Enerzijds wordt 150 miljoen euro geïnvesteerd in een Innovatiefonds dat onze bedrijven impuls - en doorgroeikansen biedt en wordt anderzijds 150 miljoen euro voorzien om via het systeem van alternatieve financiering de schrijnende achterstand in de infrastructuur van scholen, sociale huisvesting en zorginstellingen versnelt weg te werken. Op deze wijze geven we aan de bouwsector een sterke impuls.

We blijven ook ijveren voor verdere lastenverlagingen. Slimme belastingshervormingen, zoals de verlaging van de schenkings- en registratierechten die we reeds doorvoerden. Nu willen we meer dan ooit werken belonen via een korting op de personenbelasting voor alle actieven. Belangrijk is dat we dit beleid consequent koppelen aan het volledig wegwerken van de Vlaamse overheidsschuld, zodat onze opvolgers in plaats van schuld af te lossen reserves kunnen aanleggen.We willen onze kinderen besparen, om zoals deze huidige politieke generatie, dat ze enkel over besparen kunnen spreken.

Daarom is het ook zo essentieel dat alle bestuursniveaus werk maken van een efficiëntere, transparantere dienstverlening. De kostprijs van de publieke dienstverlening blijft nog veel te hoog en noopt tot een te groot overheidsbeslag voor de financiering ervan. Deze vicieuze spiraal moeten we doorbreken met doortastende maatregelen. Kortom: wanneer Vlaanderen in de 21ste eeuw verder wil uitgroeien tot een welvarende regio, zal ze ook dit soort debatten niet kunnen ontwijken en zal tijdig en grondig bijsturen van het overheidsoptreden meer dan ooit nodig zijn.

Ooit lanceerde wijlen Frans Grootjans de politieke slogan: "Niet U, maar de Staat leeft boven zijn stand". Reeds heel wat weg is intussen afgelegd, vele hindernissen opgeruimd, maar de weg is nog o zo lang.

Dirk Van Mechelen

Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in volgende artikels: